Vers bloed voor gemengde fondsen

Voor de Belgen zijn gemengde fondsen een belangrijke beleggingsformule. Goed voor een hoog rendement van aandelen en als die het moeilijk hebben, zorgen obligaties voor rustige vastheid. Tot vorig jaar. Sindsdien staan de obligaties in het rood. Is er een alternatief?

Bijna de helft van de in België uitstaande beleggingsfondsen zijn gemengde fondsen. Eind 2022 was voor 113,5 miljard euro belegd in fondsen die hun portefeuille spreiden over zowel aandelen als obligaties. Hoe groter het aandeel obligaties in het fonds, hoe defensiever, en omgekeerd. Bekende voorbeelden zijn Carmignac Patrimoine, Ethna Aktiv en Black Rock Global Allocation. Er zijn ook flexibele allocatiefondsen, waarin de beheerder de verhouding tussen aandelen en obligaties laat variëren of ‘alloceren’ volgens de omstandigheden.

In 2017 startte de vermogensbeheerder Comgest, uit Parijs, met een fonds dat hetzelfde wil bereiken als flexibele gemengde fondsen, maar dan louter gevuld met aandelen. Comgest belegt al van bij zijn ontstaan, 40 jaar geleden, uitsluitend in kwaliteitsaandelen voor de lange termijn.

Maar hoe kan een pure aandelenbelegger het risico beperken en het risico verlagen, zoals gemengde fondsen die daarvoor vooral obligaties gebruiken? Een tipje van de sluier: toen de rente naar nul ging en er zelfs onder zakte, gebruikten veel gemengde fondsen ook valuta, goud, grondstoffen en infrastructuur als tegengewicht voor hun aandelenportefeuille.

Indekken met indices

De oplossing van Comgest is vooral gebaseerd op aandelen. Als basis is er het fonds Comgest Growth Global EUR, dat wereldwijd in aandelen beleg en focust op een geconcentreerde portefeuille met 30 à 40 aandelen. Als schokdemper dekt het fonds zich in door short te gaan op grote beursindices. Dit gebeurt via futures, of zeer liquide termijncontracten. De indekking kan gaan van 0 tot 100% van de waarde van de portefeuille met 30 à 40 aandelen.

Stel dat het fonds 100% is ingedekt met indexfutures, dan gaat men 100% long (= de gewone aandelenpositie) en 100% short op de indices. Met als resultaat dat de marktbeweging wordt weggefilterd en alleen de individuele prestatie van elk aandeel wordt overgehouden. Stel dat het aandeel van de Amerikaanse techreus Apple 3% stijgt, en de index stijgt 2%; als het fonds voor 100% is ingedekt, zal het slechts 1% winst overhouden.

Hoe meer het flexibele fonds is ingedekt via de indices, hoe minder van de klim van de aandelenbeurzen zal meegenomen worden in het fonds en hoe meer de individuele prestaties van de aandelen in portefeuille het resultaat bepalen. Daardoor zal het fonds ook minder dalen als de indices zakken. Per saldo zal het resultaat op lange termijn lager zijn dan de index, maar het fonds zal ook minder schommelen en minder fors onderuit gaan als de beurzen in een baisse raken of crashen.

De beheerder van het flexibele Comgest-fonds kiest de aandelenindices om zich in te dekken aan de hand van de regio en de karakteristieken van elk aandeel in portefeuille. Apple wordt bijvoorbeeld afgedekt via futures op de techbeurs Nasdaq. Europese aandelen via de EuroStoxx 50, Japanse aandelen via de Nikkei- en de Topixindex … Als Apple bijvoorbeeld 6% weegt in de Comgest-portefeuille, kan er voor dat aandeel een maximum shortpositie worden ingenomen voor een tegenwaarde van 6% in Nasdaq-futures. Als men maar de helft wil indekken, zal de beheerder een shortpositie aangaan van 3%.

Korte en lange termijn

Daarnaast gebruikt het fonds nog twee andere indekkingstechnieken: door vreemde munten in e dekken tegenover de euro en door futures op een volatiliteitsindex te kopen om een scherpe daling van de portefeuille bij een forse val te compenseren.

Bedoeling is uiteraard om vooral in te dekken, en dus short te gaan op de indices, als de beurzen gaan zakken. Om de timing hiervoor te bepalen, steunen de beheerders op een model met een massa data uit het verleden over de koersbewegingen, kredietrisico’s, rentevoeten en bedrijfscijfers. Daaruit worden conclusies getrokken voor zowel de korte als de langere termijn.

Wat geeft dat als rendement?

Sinds de start van het fonds Comgest Growth Global Flex, op 31 juli 2017 heeft het een rendement van 6,3% op jaarbasis gerealiseerd. De wereldindex van aandelen, de MSCI AC World, gaf in die periode een return van 9,1% en de het gewone wereldfonds van Comgest behaalde 10,2%.

Minder schommelingen

Omdat vooral de waarde van aandelen zijn gestegen, is het logisch dat deze indekkingsstrategie een lager rendement geeft. De indekkingen kostten op jaarbasis 3,6% return versus de wereldindex. Maar die vergelijking tussen een flexibele index en een pure aandelenindex is een beetje appelen met peren vergelijken. Wel positief: dankzij de indekkingsstrategie schommelt dit fonds minder en was de maximale terugval ook kleiner (15% versus 24%). Vergeleken met andere flexibele gemengde fondsen presteerde Comgest ook meestal beter. Met dezelfde startdatum van 31 juli 2027 bedraagt de mediaan return op jaarbasis van vergelijkbare fondsen bij Morningstar 1,4%.

Zal dit zo blijven?

Ten dele scoort Comgest beter omdat de meeste andere flexibele allocatiefondsen veel obligaties gebruiken en die presteerden de voorbije jaren erg slecht. De vraag is natuurlijk of dit zo zal blijven. Een voordeel van obligaties is ondertussen dat er een renteopbrengst is die een verdere daling van de obligatiekoersen (gedeeltelijk) kan compenseren. Maar vermits een flexibel allocatiefonds het risico wil verminderen is het een goed idee om niet alles in te zetten op dit soort fonds, maar uw beleggingen te spreiden over diverse fondsen en strategieën.

Heel ervaren beleggers, met een grote portefeuille, kunnen hun aandelenportefeuille ook zelf indekken via futures op aandelenindices.