Moeten we voorzichtig worden als belegger?

pexels-hberganza-25551452

Het zijn rare tijden op de beurs. Terwijl de Amerikaanse indexen zoals de S&P500 op amper 5% van hun all-time high noteren, staat de fear and greed index momenteel op een stand van 6 wat wijst op extreme angst bij beleggers. 

En dat is best opmerkelijk. Nog geen maand geleden werd Nvidia het eerste bedrijf ooit met een beurswaarde van meer dan 5000 miljard dollar. De grote technologiebedrijven blijven records na records opzoeken. 

Maar onder de motorkap zien we langzaam de markt verzwakken. 

Enkele technologiebedrijven stuwen misschien de markt wel omhoog, maar de rest van de beurs volgt steeds minder. Een indicator die ik zelf vaak gebruik om de kracht van de beursrally te volgen, is om te kijken naar het aantal aandelen dat op zijn hoogste niveau noteert in de afgelopen 52 weken in de VS. Die vergelijk ik dan met het aantal aandelen wiens aandelenkoers op de laagste koers van dit jaar noteert. 

Wat we nu zien? 

Dat is dat er meer aandelen op hun laagste peil in 52 weken noteren dan dat er bedrijven zijn die op hun hoogste koers noteren dit jaar. Dat is niet het signaal dat je verwacht bij een brede beursrally, maar is een teken dat maar enkele aandelen de index dragen en de rest het moeilijk heeft. Ook zien we dat investeerders massaal puts aan het kopen zijn de afgelopen weken om zichzelf te beschermen tegen een beursdaling. Het is al geleden sinds april van dit jaar dat de put-callratio zo hoog stond. En dat was vlak nadat Trump de S&P 500 op 1 week 12% lager duwde na het aankondigen van zijn handelsoorlog.

De kanarie in de koolmijn genaamd Renaissance Technologies

Ik maak me normaal niet zo ongerust, maar wat voor mij wel een rode vlag was deze week waren de prestaties van het hedgefonds Renaissance Technologies voor de maand oktober. 

Voor wie het hedgefonds niet kent: Renaissance Technologies is een Amerikaans hedgefonds dat gespecialiseerd is in het ontwikkelen van wiskundige en statistische modellen om de financiële markten te analyseren en te bespelen. Het fonds werd in 1982 opgericht door de wiskundige en voormalig codekraker Jim Simons. Simons verzamelde een team vol met topwetenschappers rond zich waarvan veel medewerkers doctoreerden in exacte wetenschappen zoals wiskunde, natuurkunde en informatica.

Enkel de slimste koppen komen er binnen en de selectieproeven zijn hard. Maar de resultaten zijn er dan ook naar. Sinds 1988 kon het hedgefonds gemiddeld een brutorendement behalen van 66% per jaar (!!!) met hun Medallion Fund. Het fonds heeft in zijn geschiedenis meer dan 100 miljard dollar aan handelswinst behaald en van beleggen een wetenschap gemaakt. Beleggen in hun Mediallon Fund gaat niet meer omdat de beheerders het fonds gesloten hebben voor nieuwe investeerders. Die investeerders betalen jaarlijks trouwens een beheersvergoeding van 5% en een prestatievergoeding van 44% op de winst. Een prijs die je kunt vragen als je zo’n track record hebt. Vraag mij wie de grootste belegger aller tijden is en ik zal altijd Jim Simons zeggen, al overleed de man helaas vorig jaar.

Maar wat zo verontrustend is? 

Oktober was een van de slechtste maanden ooit in de geschiedenis van het bedrijf en bij andere fondsen die men aanbiedt. Het Renaissance Institutional Equities-fonds verloor op maandbasis 14,39% en het Renaissance Institutional Diversified Alpha-fonds zelfs 15,6 procent. Zo’n klap op maandbasis is ongezien in een maand waarin de Amerikaanse beurzen fors omhoog gingen. Zeker omdat het fonds als doel heeft om minder volatiel te zijn dan de S&P 500.

Als belegger moet je jezelf dan de vraag stellen. Waarom hebben de beste wiskundigen op deze planeet, die geleid worden door de slimste doctors en de beste geleerden en academici in hun vak, zo’n slecht resultaat gehaald in oktober? 

Wel, mijn theorie is gebaseerd op de acties van sectorgenoten in de industrie. Als we kijken naar andere quant fondsen in de VS, dan zien we dat deze in oktober plots zeer negatief werden. Ze namen shortposities in en begonnen puts te verzamelen. Iets in de data heeft de grote namen op Wall Street bang gemaakt in oktober waardoor ze massaal een correctie verwachten. Maar toch ging in oktober de markt fors omhoog.

Ik geloof één ding. Als Renaissance Technologies iets zag in de data dat hen zo verontrust heeft, waren ze waarschijnlijk niet fout. Maar vermoedelijk wel te vroeg. En wie oplet, begint enkele weken later in november al de eerste barstjes te zien in de meest speculatieve kanten van de markt. In oktober steeg de Quantum Computing ETF van VanEck nog met 13%. Amper een maand later staat de index al meer dan 20% lager. In de meer speculatieve kanten van de markt zien we vandaag al duidelijk een afkoelingsbeweging. In de cryptomarkten verloor Bitcoin sinds 7 oktober 33,5% en Ether 42%. De vraag is nu of Renaissance Technologies in november toch nog gelijk gaat krijgen. Ik denk persoonlijk van wel.

Dit artikel verscheen eerder in Trends.

Responses

  1. Dank voor je scherpe marktanalyse. Ik wil je toch een belangrijke bedenking meegeven: de vorige keer dat je een gelijkaardig, zeer onheilspellend artikel schreef, heb ik mij volledig laten leiden door de alarmerende toon (net zoals nu dreigt te gebeuren) en toen bijna mijn volledige portefeuille in paniek verkocht. Dat weegt vandaag nog altijd door op mijn resultaten. Daarom mijn vraag om in de toekomst voorzichtiger te zijn met een sterk dramatische toon, omdat die lezers kan aanzetten tot emotionele beslissingen met langdurige financiële gevolgen.

  2. Correcties horen erbij en zijn gezond. Zelfs een baissemarkt, een daling met meer dan 20% kan je niet uitsluiten. De timing is zeer moeilijk met grote kans dat je lager rendement haalt dan als je niets had gedaan. Zelf ben ik ook heel sceptisch tegenover zogenaamde superbeleggers die dit of dat zien of voorspellen. Ik weet een ding. Niemand is altijd juist, zelfs God de vader niet. Daarom moet je altijd diversifiëren, eventueel ook in functie van mogelijke baisses. Maar de ultieme bottom line is investeren in goede duurzame zaken en daarvoor geen te grote premie betalen.

  3. Zou het kunnen dat zij zich baseren op historische gegevens en resultaten uit het verleden die ze projecteren naar de toekomst ? Maar zou het ook kunnen dat de mindset/veerkracht bij vooral particuliere beleggers gewijzigd is waardoor het patroon uit het verleden niet meer volledig relevant is ? Maar zelfs de beste investeerders en analisten kunnen (deels) de bal misslaan. Warren Buffet deed het fantastisch maar heeft quasi de volledige tech-rit gemist. Een analist die roept dat de beurzen gaan dalen krijgt ooit ook wel gelijk, ooit… maar zoals Ruth schreef kan je ondertussen wel nog een mooie rit gemist hebben.

    1. Is inderdaad de definitie van een quant (op basis van historische data de toekomst proberen te voorspellen). Maar dan wel op macro-niveau. Deels klopt het dat de wereld anno 2025 anders is dan die van 20 jaar geleden. De patronen kunnen daardoor anders zijn, maar daar zal men ook wel modellen voor hebben om daar rekening mee te houden.

      Opmerking: Buffett heeft in mijn ogen de techrit niet volledig gemist (hij zat in Apple met zijn grootste positie). En je kan beter lange termijn in de markt zitten. Aan de zijkant heeft nog niemand geld verdiend.

      1. Die modellen werken soms. En soms werken ze niet. Daarom besteed ik er zelf niet veel aandacht aan. En ik ga er al helemaal niet veel geld aan besteden. Je kan lang outperformen en dan merken dat het succes van ETF’s roet in het eten gooit. Je kan het niet in een model gieten als iets zich nog nooit heeft voorgedaan. Het fenomenaal snelle herstel na de coronacrash, bijvoorbeeld, heeft velen verrast omdat zoiets nog nooit eerder was gebeurd. Maar die gebeurtenis heeft de timing bepaalt van de opstart van Spaarvarkens. We zijn zowat op het dieptepunt, in maart 2020, mensen beginnen aanraden om naar de beurs te gaan.

    1. Enkel het gemiddeld netto rendement en het veschil met de benchmark is relevant.

      De toekomst kennen we niet, en over lang genoeg termijn genomen gaan beide stellingen (crash – niet crash) uitkomen. Ik zou het extra interessant vinden mocht Spaarvarkens kunnen uitleggen wat op dit moment een goede verzekering is voor wie het somber inziet. Bvb. Stel dat je vooral long zit maar je wil indekken als de beurs de komende 5 jaar met meer dan 10% zakt (dus het deel boven de 10%). Want wees maar zeker dat wie nu vooral in aandelen zit pijn gaat hebben bij een langgerekte daling. Niet iedereen kan over langere termijn de pijn van een groot geldverlies rationaliseren, uiteindelijk wordt er dan verkocht. Dan kan het beter zijn te gaan voor een verzekering en daardoor gemiddeld lager rendement.

      1. “Enkel het gemiddeld netto rendement en het verschil met de benchmark is relevant.”
        Daar ben ik het dus niet mee eens. Als klant van zo’n hedge fund manager neem jij 100% van het risico. En de fondsbeheerder krijgt 5% +44%? Ikzelf vind dat crimineel. Dat het lukt en je alsnog veel verdient weet je enkel achteraf.

        1. Begrijp ik Pascal. Als iets kwaakt als een eend en beweegt als een eend, is het waarschijnlijk een eend. Maar niet altijd. Dit kwaakt als te waar om mooi te zijn.

          Dit actief beheer is kostelijk, zowel in mensen, vergaren van data, opbouwen van kennis. De 5% dekt een deel van de vaste kost en de fund manager investeert op die manier mee. Kleine quant firma’s geraken gewoonlijk niet uit de kosten en de gemaakte kost wordt zelfs niet gedekt door extra rendement.
          Maar een extravagante winst, die na 40% kosten nog steeds extravagant is (66% – 40% = 39% :-)), op lange termijn maakt dat in dit geval goed.

          Als je het bekijkt als black box, met een kost van 5% en opbrengst van gemiddeld 39%, is het toch niet zo gek. Dat kan je vergelijken met Berkshire (14% pj) en s&p (11pj) in diezelfde periode, waar je ook het risico draagt.

          Dit is niet zo heel anders als ASML die het onderste uit de kan haalt van de fotonica, maar dan voor wiskunde en toegang tot data. Men moet net zoals een andere firma ook steeds investeren omdat anderen op termijn dezelfde verbanden vinden.
          ASML heeft wél maatschappelijk zin. Maar dat is een andere discussie.

          1. Beschermen tegen fluctuaties van 10% … statistisch gezien komen die fluctuaties meer dan een keer per jaar voor.

            De vaste kost is bij Berkshire wel bijna verwaarloosbaar. Uiteraard ook door de omvang van de firma. Maar toch.

            De vergelijking met ASML is scheefgetrokken, want als je fonds in ASML zit betaal die die kosten ook nog eens. Verder weet je bij ASML de strategie en ken je het product en de markt. ASML is toch geen zwarte doos?

            Ik wil zeker niet alle fondsen over dezelfde kam scheren. Maar wanneer er exuberante kosten worden doorgeteld naar de klanten, dan zit er volgens mij eerder een goed businessmodel achter dan een investeringsmodel.

            1. Hi @Jim-stukken ,

              10%: ok, misschien te scherp gesteld

              berkshire: enkel het netto rendement lijkt me relevant in de vergelijking

              asml: ik trek de parallel met iets high tech, dat enkel wie er werkt volledig kan uitleggen. Dat is bij Renaissance ook zo, lijkt me. Iets wat beiden uiteraard niet gaan uitleggen.

              “dan zit er volgens mij eerder een goed businessmodel achter dan een investeringsmodel.”
              Ik begrijp die uitspraak niet: over zo’n rendementen, op lange termijn, _na_ kosten.

              Ik vermoed dat uw reactie en deze van Pascal vooral ingegeven is om beleggers niet in de val te laten trappen van praatjesmakers die met hoge rendementen en fabels vanalles beloven.

              Ik blijf vinden dat je een beleggingsportefeuille moet beoordelen op het rendement na kosten, de volatiliteit, afwijking met de benchmark, op lange termijn.

              In elk geval een boeiend artikel met veel interessante reacties. Fijn!

          1. De 5% is crimineler dan de 44%. Klopt. Maar ik ben dus nog iets strenger. En ik begrijp ergens wel @koen-victor en die klanten zijn uiteraard vrij om te doen wat ze willen. Ik ben ook een absolute fan van ‘de bonus’. Maar toch. Kijk. Als je veel geld verdient voor de bank. Maar je werkt met het geld van de bank. Dan vind ik dat, naast een mooi loon, het overgrote deel van die opbrengst naar de bank moet gaan. Als het fout loopt, wat ook kan en gebeurt, dan is het immers de bank die betaalt. Idem voor hedge funds. Je werkt met het geld van de klant. Het risico (op de investeringen in personeel, kanotren, informatie etc na) is immers voor de klant. En laat ons eerlijk zijn. Renaissance is de uitzondering die de regel bevestigt. Er zijn al lang zo’n 10.000 hedge funds. Misschien meer. Er komen er bij, maar er gaan er ook failliet. Ik heb het misschien ooit al eens gezegd. Ik heb een bank geholpen om te ‘beleggen’ in 1.000 hedge funds. Wat ik heb gezien hou je niet voor mogelijk. Met alle respect dus voor Renaissance. Misschien was/ben ik voor hen een beetje te kritisch. ps: mijn standpunt is redelijk uniek in trading – de meeste van mijn collega’s waren uiteraard van mening dat zij het geld opbrachten en dat de opbrengsten dus naar hen moesten gaan. En zo krijg je fenomenale bedragen die traders en hedge fund managers uitgekeerd krijgen. Het zijn echt geen supermannen hoor, ook al lijkt dat zo, bij Renaissance.

      2. Een goede verzekering is “niet verkopen” bij een serieuze daling. Op termijn stijgt alles opnieuw. In 2008, bij de bankencrisis ging alles razendsnel. De banken waren toen nog goede-huisvader-aandelen. Je moest niet veel moeite doen om tegen een verlies van 50% aan te kijken. Wie toen in paniek verkocht pakte effectief zijn verlies. Ik ben blijven zitten en (ik schat) in 2011 stond alles hoger dan voor de crash. Zoals je aangeeft is een tijdsperspectief belangrijk bij beleggen. Trouwens een daling van 10% in een periode van 5 jaar is toch een normaal gegeven waar je als belegger tegen moet kunnen. Voor “jonge” beleggers voelt dat misschien aan als een “crash” gezien de hausse van de post-covid beurs.

        1. Wim, volledig mee eens hoor. Maar niet iedereen heeft die karaktereigenschap.

          Tijdens de bankencrisis zijn brave mensen, gebroken. Anderen zoals jij bleven zitten. De stress door het verschil tussen wat initieel verteld werd (banken blijven sowieso bestaan) en wat gebeurde, en zeker ook het gebrek aan informatie (online trading kwam net op, men had niet de juiste attitude, keek elke dag naar de koersen nu het kon, enz) was groot. Zou het nu anders zijn? Hopelijk!

          Ivm. de 10%, ik bedoel dus, > 10%. Voor wie in de Japanse beurs belegd was op de top, duurde het 30 jaar vooraleer je je geld terug zag. Niets zegt dat dit niet op wereldvlak kan. Maar ok, doemdenken hoeft zeker niet.

          1. Koen,
            Mbt Japan: dat gaat over het geld dat op de top belegd was. Ikzelf ben in 2000 in Japan beginnen te beleggen. Heb tot 2012 maandelijks belegd in Japan en heb daar geen spijt van. Ook nog mbt Japan: de weg naar de top in 1989 was wel erg steil. Maar inderdaad: dat lokte allicht nog een pak extra kopers die dicht bij de top kochten en voor de rest nooit. Beleg steeds. Koop alles. En blijf kopen.

            1. Inderdaad, voorbeeld is dramatisch gekozen. 30jaar worst case, maar ook een middle case van 10 jaar is niet prettig. Ik houd steeds cash achter de hand. Dat heeft al geld gekost. De tempel van spijt dwingt eender hoe respect af.

    2. Ik ben ne gek die recent bereid is geworden om 20% prestatievergoeding te betalen op een hurdle van 3%. Weliswaar track record van 17% netto met max draw dawn van -3,6% over 10 jaar….
      Komt erop neer dat ik niet meer wakker lig van correcties.
      Een brandverzekering kopen als je kot in brand staat is te laat.
      Ergodicity… interessant om je in te verdiepen.
      Ik spendeer het graag uit en bereid ervoor te betalen want putopties die waardeloos aflopen kosten me rendement, het fund (Belgisch trouwens) levert me normaliter 7% netto op, tenzij er veel volatiliteit is, dan een veelvoud.
      Pas naar lezing geweest en 2025 is een zeer bijzonder jaar: ondanks alle gebeurtenissen en Trump zijn capriolen heerst er gemiddeld een lagere volatiliteit waardoor optiestrategiën minder renderen. We spreken verder tijdens een correctie, wanneer die komt weten we niet en verlies is enkel virtueel zo lang je niet verkoopt 😁

              1. Alledrie correct : A.I.M. Trading veranderde in 2024 van naam en werd Vega Investment Partners, waarover in nov 2025 een artikel verscheen in Trends !

      1. prestatievergoeding, hurdle, track record, max draw dawn, water mark: ik begrijp je hoor, Hans, maar bij Spaarvarkens is 3 op 4 leden een relatief nieuwe belegger… You can teach. 😉

  4. Beste Stefan,
    Ik zou mijn portefeuille willen indekken tegen fors verlies bij middel van een putoptie.
    ~op welke index?
    -at the money/in the money/out of the money?
    -welke termijn?
    -welke uitoefenprijs?
    Graag zou ik advies van u willen.
    NB de premies zijn in absolute cijfers zijn heel hoog.
    Met vriendelijke groeten.
    JOZEF