Meerwaardebelasting
Nog drie maanden en dan gaat de meerwaardebelasting van start. Moet je nu al actie ondernemen met je beleggingen?
Op 1 januari gaat de veelbesproken meerwaardebelasting van kracht. Dat die belasting, de berekening en de administratieve rompslomp ervan heel complex zijn is een feit. Dat is meteen ook de reden waarom de banken een half jaar langer de tijd krijgen van de regering om te starten met de inning van de meerwaardebelasting. De banken zijn volop bezig met de voorbereiding ervan. Kan je je als belegger ook voorbereiden? Ga je nu best op een andere manier beleggen?
Voor Belgische beleggers is 1 januari een belangrijke datum. Wie vanaf dan meerwaarde boekt, zal daarop worden belast. Neem nu de spaarder die ook een effectenportefeuille heeft. Boekt die daarop een meerwaarde van, bijvoorbeeld, 15.000 euro, dan wordt hij vrijgesteld voor de eerste 10.000 euro. Op 5.000 euro betaalt hij vervolgens een belasting van 10% of in dit geval 500 euro. Op het eerste gezicht lijkt dat heel simpel, maar dat blijkt tegen te vallen. Want wie moet die belasting inhouden? En wanneer? En hoe bereken je de vrijstelling en de belasting als je bij verschillende banken en/of brokers belegt? En wat als je bij een beleggingsclub bent? De materie wordt zo al gauw heel complex voor de banken, maar ook voor de (kleine) belegger.
Op 31 december vriest het
Sommige beleggers zijn ongerust en vragen zich af of ze nog snel-snel hun oude beleggingen kunnen verkopen om de nieuwe meerwaardebelasting te ontwijken. We kunnen die mensen geruststellen. Dat moet helemaal niet. Wie het aandurfde om begin 2009, in volle bankencrisis, aandelen van KBC te kopen aan 5 euro en die nu nog steeds in portefeuille heeft aan 102 euro, hoeft die niet snel te verkopen om die hoge meerwaarde onbelast te laten. Dat is omdat de slotkoersen van 2025 genomen worden als basis om de meerwaardebelasting te berekenen. Stel dat de laatste aandelenkoers van KBC op 31 december 2025 104,00 euro is, dan wordt die prijs in de nacht van 31 december 2025 op 1 januari 2026 ‘bevroren’. 104 is dan je ‘beginkoers’. Vanaf dan begint de teller van de meerwaarde pas te lopen. Voor nieuwe beleggingen die je pas na 1 januari 2026 doet, geldt uiteraard die prijs als aanvangskoers.
Het vastklikmoment van 31 december 2025 geldt (misschien) niet altijd
In het geval van KBC komt het vastklikmoment op een goed tijdstip. De koers is immers weer opgelopen en des te hoger de koers wanneer de belasting van start gaat, des te lager de uiteindelijk te betalen belasting. Dat had ook anders gekund. Stel dat je in 2007 aandelen had gekocht van KBC en daar een prijs voor had betaald van 100 euro. Als de meerwaardebelasting van start zou zijn gegaan begin 2009, dan had je pech, want dan zou de prijs misschien bevroren zijn geweest op 5 euro. Alles wat er vanaf dan bij zou komen, zou meerwaarde zijn. Dat is uiteraard niet rechtvaardig. Vandaar dat in de ontwerptekst van de meerwaardebelasting is opgenomen dat de belastingplichtige een hogere verkrijgingsprijs mag nemen als beginniveau, op voorwaarde dat hij die hogere werkelijke aanschaffingswaarde kan bewijzen. Als je altijd klant bent geweest bij eenzelfde bank of broker is dat geen probleem. Die bank houdt de transactiegeschiedenis bij en weet wanneer je die effecten hebt gekocht. Een probleem stelt zich wel wanneer je ooit effecten verhuisde van een effectenrekening van de ene bank naar een andere. De bank waar je je effecten een nieuwe thuis gaf kent de koers op het moment dat je de effecten verhuisde, maar niet de oorspronkelijke aankoopprijs bij de andere bank. Je zou daar kunnen naar vragen bij je oude bank, want die houdt in principe de transactiegegevens minstens tien jaar bij. Maar die service zal allicht niet gratis zijn.
Kan je de aankoop bewijzen?
Een bijkomend probleem is er voor mensen die gouden muntjes en/of staafjes kochten als belegging. Ook dat edelmetaal is onderworpen aan de meerwaardebelasting. Voor beleggingen in aandelen, obligaties en beleggingsfondsen houdt je bank de transactiegegevens bij, maar het is logisch dat niet iedereen de aankoopbewijzen heeft bijgehouden van het beleggingsgoud dat hij kocht. Als dat goud vervolgens thuis of in een kluis wordt bewaard, zijn er ook geen andere documenten waarmee je kan aantonen hoe lang en aan welke prijs je je belegging in bezit hebt. Al een geluk dat de goudprijs momenteel historisch hoog staat. Dan geldt op 31 december een hoge prijs als referentie. Pas aan nog hogere prijzen is er dan sprake van een meerwaarde.
Als je dat wil betaal je nooit meerwaardebelasting
Meerwaarde alleen is niet genoeg als voorwaarde om de meerwaardebelasting te doen gelden. De meerwaarde dient ook effectief gerealiseerd te worden. Wie dat wil kan op een berg ‘papieren’, dus ongerealiseerde meerwaarde blijven zitten en nooit verkopen. Dan moet je in principe ook geen belasting betalen op je meerwaardes. Je zorgt er dan best voor dat je in topaandelen zit die je lange tijd kan bijhouden. Of je blijft gewoon in je hangmat liggen met je trackers (indexfondsen) in portefeuille.
Wordt de meerwaarde dan gerealiseerd bij een erfenis? In principe niet. Je kinderen of andere erfgenamen hoeven geen cash te erven, maar kunnen evengoed een effectenportefeuille erven. Zolang ze die niet verkopen, hoeven ze er in principe ook geen meerwaardebelasting op te betalen. In de praktijk zal er ongetwijfeld wel verkocht worden, bijvoorbeeld om met de opbrengst de successierechten te betalen.
Wat als je lid bent van een beleggingsclub?
Beleggingsclubs zijn Belgisch erfgoed. Beleggers, jong en oud, komen gewoonlijk maandelijks samen en delen er informatie om hun spaargeld nog beter aan het werk te zetten en zo een appeltje voor de dorst op te bouwen. Vaak leggen de leden van de club ook maandelijks een klein bedrag, bijvoorbeeld 50 euro, in de pot om die gezamenlijk te beleggen. Wordt ook die meerwaarde belast? Uiteraard. In principe geldt het principe van transparantie en onverdeeldheid. Ben je met 20 leden in 1 club? Dan zou de meerwaarde over de 20 leden moeten verdeeld worden. Elk van hen moet er dan individueel voor zorgen dat de rekening klopt. Wie niet meer dan 10.000 euro meerwaarde realiseert in een kalenderjaar zal geen belasting moeten betalen, maar wie meer winst realiseert zal op zijn deel van de meerwaarde die de club realiseert in principe wél belast worden. Het zou eenvoudiger zijn geweest als die educatieve beleggingsclubs een vrijstelling zouden hebben gekregen, maar wellicht onderschat de regering de ‘meerwaarde’ van dit Belgisch erfgoed.
Twee opties: standaard of ‘opt-out’
In principe zal je (Belgische) bank of broker 10% belasting inhouden op elke meerwaarde die je vanaf 1 januari 2026 realiseert. Tot de eerste 1.000 euro van die voorheffing per belastingplichtige kan je dan het volgende jaar terugvragen via je belastingaangifte. Je hebt dan de overheid een gratis lening gegeven, waarna je je geld zal terugkrijgen. Dat zou Belgische beleggers ertoe kunnen aanzetten om klant te worden bij een buitenlandse bank of broker. Die zal de roerende voorheffing immers niet inhouden. In dat geval dien je je gerealiseerde meerwaarde zelf aan te geven in je belastingaangifte en betaal je de belasting (plus gemeentelijke opcentiemen) het volgende jaar. Om geen stormloop op buitenlandse banken en brokers te veroorzaken zou de belastingplichtige ook bij een Belgische bank of broker de kans krijgen om te kiezen voor de ‘opt-out’. In dat geval wordt de voorheffing niet ingehouden en dien je zelf de meerwaardes aan te geven op je aangifteformulier. Op die manier moet je geen gratis lening geven aan de overheid.
Optimaliseren
Je mag geen handelingen doen, enkel om belastingen te vermijden. Maar toch denk ik dat heel wat Belgische beleggers een ‘optimale’ meerwaarde zullen realiseren. Omdat je tot 10.000 euro meerwaarde kan realiseren zonder daarop meerwaardebelasting te moeten betalen zullen heel wat beleggers tot net geen 10.000 euro meerwaarde (of 20.000 euro voor een koppel) realiseren per jaar. Je kan dat dan herbeleggen en begint dan telkens weer met een hogere aanvangsprijs op die nieuwe belegging. Dat kan uiteraard enkel als er meerwaarde te realiseren valt. Het moet dan wel meezitten op de beurs.
Blijf beleggen
Nog en laatste tip. Hoe jammer de nieuwe belasting ook is, ze mag geen reden zijn voor spaarders om niet te beleggen. Een meerwaardebelasting van 10% op een rendement van, pakweg 7% is nog altijd beter dan een opbrengst van zo goed als 0% op je spaarrekening.
Dit artikel verscheen eerder op HLN.be.
Stel je koopt een aandeel tegen 100 dollar op 1 januari 2026 en je verkoopt het later tegen 110 dollar, maar de dollar verliest ondertussen 15 procent in waarde. Moet je dan meerwaardebelasting betalen?
Onze inkomsten en belastingen zijn in euro. Dus neen: geen meerwaardebelasting. Integendeel: minwaarde die je zal mogen aftrekken van eventuele meerwaarde die je op andere activa realiseert.*
(*) geen garantie – afwachten hoe het er uiteindelijk zal uitzien
Nou, ik handel vanop een dollarrekening voor aandelen in dollar.
Ik doe dit om niet telkens de wisselkoerskosten te moeten betalen.
Hoe zal dit dan gaan?
Ik heb mijn (goedkope) dollars ooit gekocht aan 1.38 wisselkoers
Geen idee hoe men dat praktisch zal uitwerken…
Is er iets meer geweten over opties? Stel je schrijft een call optie, moet je daar direct meerwaardebelasting op betalen? Wat als je die optie later sluit?
Marc, geen enkel idee hoe ze dat gaan doen. En ik denk dat ze zelf ook geen enkel idee hebben…
voorwaar onze politiekers hebben alweer een gedrocht gebaard. Hoe hard kunnen ze beleggen eigenlijk ontraden? Ze zouden beter hun volk leren beleggen. Wat gebeurt er trouwens met minwaarden?
Inderdaad, Patrick. Allemaal heel jammer en contra-productief. De zoveelste soortgelijke maatregel, al. Ik vermoed dat men gewoon het populisme à la pvda volgt. Maakt helaas veel kapot.
mooi en erg duidelijk verwoordt, bedankt Pascal!
Inderdaad de beste optie is blijven beleggen. Helaas is het een verkeerd signaal van de overheid en wordt hiermee weeral de drempel verhoogd voor velen om te beleggen. De economie zal er op termijn ook geen baat bij hebben. Grote bedrijven zullen nog meer nadenken ivm investeringen in ons landje…zo zou ik alvast denken…
Het is voor mij een mooie aanleiding om eens wat “grote kuis” te houden in mijn alsmaar groter wordende portefeuille. Het moet eenvoudiger en met (veel) minder lijnen. Enkele oude fondsen met een paar honderd euro in, moeten er allemaal uit.
Het artikel “Komt er een eindejaarsrally op de beurs of stellen beleggers nu best hun winst veilig door te verkopen?” geeft mooi de twijfel weer waar ik (als eeuwige twijfelaar, nochtans geen weegschaal) momenteel mee zit : toch maar op de verkoopknop drukken een van de dagen of “hopen” dat er toch nog een eindejaarsrally komt ?
Dat van de erfenis vind ik goed gevonden van de regering(en).
Je dient de aandelen in de erfenis niet ten gelde te maken. Dan moet je niet de meerwaardebelasting betalen.
De meerwaarde blijft dus in de erfenis zitten waar je dan successierechten op betaalt.
Worden de aandelen nadien verkocht betaal je alsnog meerwaarde.
Dat is gene uil die dit heeft uitgewerkt.
Die krijgt volgend jaar waarschijnlijk een bonus
Maar wat baten kaars en bril, wanneer de uileman niet zien en lezen wil, Rudi?
Oei, heb ik iets niet gelezen?
Zeker wel, Rudi. Ik doelde op het heersende populisme. Maar als ik dit allemaal zo lees, kan ik mijn bevroren strategische reserve opnieuw activeren want de soep wordt blijkbaar toch niet zo heet gegeten als opgediend. Al heeft de (r)overheid weer veel beschadigd…
Je betaalt sowieso successierechten op de meerwaarde gerealiseerd tot aan het overlijden. De waarde van al je rekeningen/effectenrekeningen wordt vastgeklikt op de dag voor het overlijden om middernacht. Alles wordt geblokkeerd, als erfgenaam kan je niet verkopen tot de rekeningen worden vrijgegeven.
Wat wel kan indien kort na het overlijden de beurzen het minder goed deden is kiezen om de waarde vast te klikken op de dag voor het overlijden of 1 of 2 maand later.
Wat betreft de meerwaarde bij een nalatenschap.
De effecten, bv fondsen bij een grootbank, worden overgeboekt van de erflater naar de ontvanger. De historische aankoopwaarde bij de ontvanger is de waarde op de dag van de overboeking. En vaak zijn die fondsen aangekocht met een maandelijkse inleg. Toch allemaal heel complex. Uiteindelijk zal dat resulteren in een hoger tarief voor de afhandeling van de nalatenschap. Of misschien gaat men doen wat men in België zo goed kan. Uitzondering op uitzondering op …
Bedankt voor het antwoord Gisèle,
Dit voelt voor mij als een dubbele belasting.
De erfbelasting wordt geheven op de volle marktwaarde bij overlijden.
Als erfgenamen later verkopen, betalen ze ook nog eens meerwaardebelasting op het verschil met de historische aankoopwaarde.
Dezelfde meerwaarde beïnvloedt twee belastingen op verschillende momenten.
Inderdaad.
Een duidelijke uitleg voor iets dat in bepaalde gevallen nog (altijd) heel onduidelijk is @pascal-paepen.
Nog een vraag in de situatie van een erfenis of schenking: als je een effectenportefeuille erft of geschonken krijgt wordt dan de koers ‘bevroren’ op de dag van de erfenis/schenking? Dus zal er meerwaardebelasting verschuldigd zijn bij verkoop van de effecten op de meerwaarde die reeds in de portefeuille zit? Of is zal er enkel meerwaardebelasting geheven worden op de meerwaarde die gerealiseerd wordt op basis van de koersen vanaf het moment dat je de effecten in bezit krijgt?
Als de effecten verkocht worden en als er meerwaarde is zal die dan pas belast worden. De erfrechten moet je echter al betalen bij de erfenis. Een dubbele belasting zou dan het gevolg kunnen zijn, zoals hierboven gesteld. Eerst successierechten. En nadien nog eens meerwaardebelasting. Maar dat gaat in tegen het “non bis in idem”: iets mag niet 2x belast worden. Heel benieuwd hoe men dàt zal regelen… Een mogelijkheid: zit er veel meerwaarde op de portefeuille: eerst alles verkopen. De waarde van de portefeuille daalt daardoor en de erfenis en de erfenislasten worden al meteen kleiner. Niet zeker of dat mogelijk zou worden, maar het is een ‘piste’.
Ik ben benieuwd welke broker dat gaat berekend krijgen, liefst op correcte wijze.
Uit ervaring bij Bolero weet ik :
als je een portefeuille erft, wordt een een nieuwe portefeuille gecreëerd (want die komt op een nieuwe naam) met als gevolg dat de historiek van de oude portefeuille weg is.
Zelfs als je simpelweg een portefeuille die op één naam staat, wijzigt naar twee namen, dan creëren ze ook een nieuwe rekening, en is de historiek van de oude rekening verdwenen.
Ocharme de brokers. En die gaan zeker niks fout willen doen in de ogen van de fiscus : dus ocharme de beleggers.
Nu kan dat inderdaad, de historiek laten verdwijnen. Maakt inderdaad niet zoveel uit. Zal niet meer kunnen. ps: de bank/broker zelf houdt alle gegevens nog minstens 10 jaar bij (al zie/zag je dat niet)
Als je een effectenportefeuille erft of geschonken krijgt zal je inderdaad erfenisrechten of schenkingsrechten (tenzij er voor de 5-jaar optie gekozen wordt) moeten betalen. Dat is duidelijk.
Als je als begunstigde beslist om de effectenportefeuille te houden en verder te beheren en je beslist in een (veel) later stadium posities te verkopen (hopelijk) met meerwaarde, wat is dan start/aankoopwaarde van het effect? De waarde op het moment dat je de portefeuille krijgt? Of kijkt men naar de initiële aankoopdatum/prijs van de erflater/schenker van de positie? Of is dat nog niet vastgelegd in de nieuwe wetgeving en dus nog een van de vele open vragen?
Ik vermoed dat ik de eerste jaren zal opteren voor een opt-out. Het is nog helemaal niet zeker dat, eens de belasting er is, ze ook zal standhouden. Zoals Pascal aangeeft: wie kiest voor de ‘opt-in’ betaalt automatisch al een ‘renteloze lening’. Als ondertussen (een deel van) de meerwaardebelasting sneuvelt in een of andere rechtbank, ga dan je centen nog maar eens terug vorderen… Ook dat wordt een kluwen.
inderdaad ook mijn idee Xander!
Als er de keuze is, dan zal ik wellicht ook voor een opt-out gaan. Misschien dat de kans dan wel toeneemt dat je op termijn een belastingcontrole zal krijgen. Zorg dan dat je administratie in orde is.
Pascal
Bedankt voor dit interessant artikel.
U spreekt over goud als belegging. Geldt dit ook voor fysiek zilver?
En ook stel je hebt een gezamenlijke rekening met je partner maar bv je saxo account staat op je eigen naam. Geniet je van 10k of 20k uitstel?
Bedankt.
Simon,
Afwachten wat de uiteindelijke tekst gaat zijn. Voorlopig spreekt men van “beleggingsgoud”, maar het zou me niet verwonderen dat uiteindelijk ook “beleggingszilver” zal geviseerd worden. Doet men dat niet, dan wordt dat een vergetelheid/achterpoortje (waarvan ik verwacht dat het op termijn zal gesloten worden). Als je belegt in gelijk welk metaal via een ETF, dan valt dat sowieso onder de meerwaardebelasting, want een deelbewijs van een ETF is uiteindelijk niet minder of meer dan… een aandeel.
Pascal
Inderdaad afwachten, bedankt voor de reply.