Kan artificiële intelligentie het succes van beleggingen verhogen?

KBC lanceert een nieuw beleggingsfonds en niet zomaar één. Het ‘Optimum Fund Enhanced Intelligence’ wordt beheerd met software die gebaseerd is op artificiële intelligentie. Volgens de bank moet dat het succes van beleggingen verhogen. Maar is dat ook zo? We vragen het geldexpert Pascal Paepen. Die heeft hier toch enkele bedenkingen bij.

Al sinds er beleggingsinstrumenten zijn, gaan beleggers op zoek naar een formule om succesvol te beleggen. Hun zoektocht doet soms denken aan die van ridders die op zoek gaan naar de Heilige Graal die geluk en eeuwige jeugd zou opleveren. Of aan de steen der wijzen, waarmee alchemisten gewone metalen in goud wilden veranderen. Er is geen Heilige Graal en geen steen der wijzen.

Er is helaas ook geen magische formule waarmee een belegger gegarandeerd geld verdient op de beurs, of het nu om korte of lange termijn gaat. Mensen die erin geloven, laten zich bedriegen. Jean-Pierre Van Rossem beweerde dat hij met zijn ‘Moneytron’ een winstmachine had voor de beurs, maar dat is nooit aangetoond. De Amerikaanse fondsbeheerder Bernie Madoff beweerde ook dat hij altijd uiterst succesvol kon beleggen. Tot in 2008 bleek dat Madoff een bedrieger was. Hij werd veroordeeld tot een gevangenisstraf van 150 jaar.

Geen bedrog
Is het nieuwe fonds van KBC ook bedrog? Neen. KBC garandeert immers niet dat het fonds succes zal boeken. De bank stelt wel dat artificiële intelligentie de fondsbeheerders in staat moet stellen om snel en efficiënt in te spelen op de financiële markten. Je zou denken dat de fondsbeheerders van de bank dat nu al doen. Daar worden ze toch voor betaald? Volgens KBC zou er nu nog meer geanalyseerd kunnen worden en ook sneller en grondiger.

Ik heb daar mijn bedenkingen bij. Het succes van artificiële intelligentie hebben we te danken aan twee factoren. De eerste voorwaarde is een enorme database. De tweede: geavanceerde computers die razendsnel heel veel data kunnen verwerken. Die hebben we vandaag. Vandaar dat artificiële intelligentie nu eindelijk op de voorgrond treedt en een belangrijke functie kan gaan vervullen in zowat alle domeinen van het leven. Maar de beurs? Dat is iets speciaals.

Je verwacht dat er rationeel gehandeld wordt op de financiële markten, maar vaak is dat niet het geval. Emoties spelen ook een rol. De koers van een aandeel of zelfs de hele beurs kan om onverklaarbare redenen hard stijgen of dalen. Een goede belegger die het hoofd koel houdt, kan net scoren door afstand te nemen van emoties en niet mee te doen met hypes en andere korte-termijntrends.

Software is daar meestal niet zo goed in. In een verkoopgolf kan een computer algauw alle aandelen buitengooien. Voor de software is het dan een succes als de koers vervolgens nog eens één procent daalt. Maar wat als de beurs de volgende dag weer 10 procent stijgt? Dan is de kans groot dat diezelfde computer alweer aan het kopen gaat en dezelfde aandelen inslaat aan prijzen die veel hoger zijn dan die waaraan ze werden verkocht. Het gevolg zal een slechter beleggingsresultaat zijn.

Fondsbeheerder blijft de baas
Bij de bank weet men dit uiteraard ook. Vandaar dat de fondsbeheerder altijd het laatste woord zal hebben. Hij drukt uiteindelijk op de koop- of verkoopknop of besluit af te wachten en niet te handelen. Maar dan kan je je afvragen of het fonds wel draait op artificiële intelligentie. In het beste geval is de software enkel een hulpmiddel. En dergelijke hulpmiddelen zijn niet nieuw. Fondsbeheerders proberen namelijk al vele tientallen jaren hun beslissingen af te stemmen op technische en fundamentele analyse. Daarmee boeken ze soms succes en soms ook niet.

Ik verwacht dan ook niet dat artificiële intelligentie beleggingsresultaten aanzienlijk …