Goudmijntracker vs. goudmijnfonds

Goudmijnaandelen behalen soms heel uiteenlopende resultaten en voor hun aandelenkoersen geldt hetzelfde. Een goed actief fonds kan tot meer regelmaat leiden. De voorbije vijf jaar eindigde dit duel op een gelijkspel.

Wie geen specialist is, kiest bij beleggingen in goudmijnaandelen het best voor beleggingsfondsen die het hoge risico van deze categorie kunnen spreiden in een grote portefeuille. De VanEck Gold Miners-tracker volgt de ‘NYSE Arca Gold Miners index’ die wereldwijd belegt in de grootste goudmijnen op de beurzen. Op 17 april was de portefeuille belegd in 57 aandelen. De tien grootste posities waren goed voor bijna 64% van de waarde.

Een behoorlijk geconcentreerde portefeuille dus. Dat komt doordat de grootste aandelen uit de sector dominant zijn. Jammer genoeg hebben net die aandelen gewogen op het rendement, want Newmont Mining en Barrick Gold presteren al jaren ondermaats.

Het Amerikaanse Newmont was al bij de grootste van de wereld toen het ook nog Goldcorp en het Australische Newcrest overnam. De eerste prooi voor 6 miljard dollar en de tweede voor een overdreven hoge 19,5 miljard dollar. Die acties leidden allesbehalve tot de resultaten waarop gemikt werd. De overnames gebeurden bovendien door uitgifte van nieuwe aandelen, waardoor de winsten verwaterden.

Ook Barrick Gold (derde positie in de portefeuille met 6,7%) was lang in hetzelfde bedje ziek.

Het voorbije jaar haalde de VanEck tracker een rendement van 47,8%. Dat is natuurlijk veel, maar het had meer kunnen zijn, want de goudprijs steeg bijna evenveel. De voorbije drie jaar leverde een jaarlijks rendement op van 10,8% en de voorbije vijf jaar was dat 9,9%. Ook hier: op zich mooie opbrengsten, maar over het voorbije jaar en de voorbije drie jaar was het rendement van het actieve beleggingsfonds van BlackRock hoger. De voorbije twaalf maanden zagen beleggers in dat fonds hun deelbewijzen 50% meer waard worden en over drie jaar was het jaarrendement 11,3%. Alleen over vijf jaar bleef de goudmijntracker het fonds van BlackRock net voor, met een jaarlijks rendement van 9,9% versus 9,5%.

De goudmijntracker toont met een jaarlijkse kostprijs van 0,53% dat gespecialiseerde ETF’s niet zo goedkoop zijn als trackers op grote indices. Dat percentage is trouwens zonder transactiekosten. Het fonds van BlackRock rekent per jaar 1,5% beheers- en distributiekosten (+ transactiekosten) en haalde bruto ook over vijf jaar een hoger rendement dan de goudmijntracker.

Het actieve fonds van BlackRock heeft als negende positie een tracker die belegt in fysiek zilver. De beheerder hoopt op een inhaalbeweging van de zilverprijs op de goudprijs. Maar de zilverprijs klimt al heel lang structureel minder dan goud. Af en toe is er eens een scherpe piek, maar dan moet er op het juiste moment winst genomen worden, want de terugval gaat meestal even hard als de klim.

De belangrijkste reden om een positie in goudmijnaandelen te verwerven, is dat het potentieel veel groter is dan een belegging in goud zelf. Het belangrijkste nadeel is dat het risico ook veel hoger is. Goudmijnen uitbaten is een notoir moeilijk te voorspellen business, omdat veel afhangt van hoe rijk de ertsen zijn en hoeveel er over de hele levensduur van de mijnen bovengehaald kan worden. Daarnaast zijn de kosten voor het uitbaten sterk gestegen. Pas recent lijkt er beterschap.

Besluit: na vele jaren van ontgoocheling zijn beleggers wat de moed verloren met goudmijnen. Een gevolg is dat de waarderingen fors gezakt zijn. Maar als de goudprijs op een hoog niveau kan blijven en de goudmijnen lessen trekken uit de operationeel en financieel moeilijke jaren, biedt dat de volgende jaren precies extra potentieel voor beleggers.

Dit artikel verscheen eerder in De Standaard.