De bedrijfswinsten (the good), het sentiment (the bad) en de rente (the ugly)

De aandelenkoersen worden in grote mate gestuurd door drie factoren: het gemoed van de beleggers (op korte termijn), de rente (op middellange termijn) en de bedrijfsresultaten (op lange termijn) die het laatste woord hebben. Wat geeft dat voor 2024?

Worden bedrijfsresultaten belangrijker?

Al meer dan een decennium is de rente een extreem dominante factor op de beurzen. Maar mogelijk is met de forse terugval van de Amerikaanse langetermijnrente (van 5% tot zowat 4%) al geanticipeerd op de verwachte renteverlagingen van de centrale banken dit jaar. Dan zouden de bedrijfsresultaten wel eens sterk beslissend kunnen zijn voor de koersevolutie van de aandelen.

Wat verwachten de verzamelde analisten voor 2024? Zoals wel vaker: best veel (zie tabel). Voor Europa rekenen ze op een groei van de winst per aandeel met 7% en voor de Amerikaanse aandelen met 12%. Voor de groei- en technologiebedrijven op de Amerikaanse Nasdaq blijven de analisten optimistisch. Na een winstgroei van 28% over 2023 zou er alweer een winstgroei van bijna een kwart inzitten. De Japanse economie en aandelenbeurs evolueren opvallend positief. Dat is de analisten niet ontgaan: ze voorspellen een winstgroei van 15% voor de brede Topix-index.

Recessie of niet?

De winstprognoses voor het nieuwe jaar lijken wel erg optimistisch, zeker nu de economie aan het vertragen is. Dat de centrale banken de rente gaan verlagen, illustreert immers hun besef dat de economische groei dreigt vast te lopen. Als ruim de helft van de beursanalisten gelijk krijgt met de voorspelling dat de rente zes keer met 25 basispunten wordt verlaagd, is dat eigenlijk geen goed nieuws, want in het verleden wees zo’n sterke renteverlaging bijna altijd op een recessie.

Was de winstdaling in 2023 een voorgerecht?

Niet alle analisten verwachten een recessie (of krimp van de economie), omdat de arbeidsmarkten in de VS en Europa sterk blijven en de Amerikaanse gezinnen flink blijven consumeren. De Londense afdeling van BofA Securities (Bank of America) is pessimistischer. Toegegeven, ze verwachtte ook al een recessie voor 2023. “Maar toen is de economie rechtgehouden door uitzonderlijke steun voor de Amerikaanse economie”, verklaart Sebastian Raedler van BofA Securities. De Amerikaanse overheid injecteerde grote stimuli en veel bedrijven konden nog orders afwerken die dateren van na de stilstand door corona. “Dat effect zal steeds meer wegvallen”, meent Raedler.

Volgens historische statistieken doet een gemiddelde recessie de bedrijfswinsten met een kwart dalen.

Wordt dat ook nu het geval?

In het laatste kwartaal van 2022 en de twee eerste kwartalen van 2023 zakten de bedrijfswinsten. Die winstrecessie viel samen met een klimmende langetermijnrente. De negatieve beursevolutie in een groot deel van vorig jaar was dus normaal. Uiteindelijk zullen de winsten over het boekjaar 2023 nagenoeg op dezelfde hoogte gebleven zijn als het jaar tevoren.

Dat moet nog blijken, want pas vrijdag is het resultatenseizoen met de cijfers over het vierde kwartaal van 2023 uit de startblokken geschoten. Als de prognoses juist zijn, zal Europa 2023 afsluiten met een winstdaling van 1% en de VS met een klim van 1%. Die winstevolutie is wel ten dele optisch bedrog, want als je er de hoge inflatie aftrekt, zijn de winsten duidelijk gezakt.

Wat zijn de beste keuzes voor uw portefeuille?

Beleggers staan voor een moeilijke keuze. Wie zich aansluit bij het huidige sentiment moet erop rekenen dat veel beleggers hun verwachting op een zachte landing nog niet in de koersen verrekenden. Tegen 19 keer de verwachte winst (17 keer exclusief de “magnificent seven”) voor de Amerikaanse S&P  500 index lijkt dat wel al gebeurd. Er mag niets mislopen of de optimisten zullen het bekopen.

Europese aandelen zijn tegen 13 à 14 keer de winst een pak goedkoper, maar dat is gebaseerd op de consensus over een winstgroei van 7% in 2024.

Is Japan een alternatief? KBC geeft aandelen uit het land waar er eindelijk weer inflatie is een overweging in de portefeuille. Algemeen adviseert Tom Simonts, financieel econoom bij KBC, om te kiezen voor defensieve aandelen. Voorbeelden zijn de farmasector, waar dit jaar sowieso een mooie winstgroei wordt voorspeld of bedrijven uit de voedingssector. Te mijden zijn olie- en grondstoffenbedrijven, vindt Simonts.

Sommige beleggers hopen dat de obligatierente verder zakt en zo weer de motor voor klimmende aandelenkoersen kan worden. Dat zou echter een signaal zijn dat de economie in recessie gaat en de winsten dus onderuitgehaald ­worden.

Dit artikel verscheen eerder in De Standaard.