De ‘Fear & Greed index’ voor u uitgelegd

Afgelopen week maandag bereikte de Fear & Greed index met een niveau van 14 haar laagste punt in meer dan een jaar. De Fear & Greed Index is een populaire sentimentindicator die het algemene marktsentiment op de beurs meet. Wanneer de index extreem laag staat, zoals momenteel op 20, duidt dit op een sterke mate van angst in de markt. Maar wat betekent dit voor beleggers? Is dit een koopmoment, of moet je je portefeuille juist beschermen? Dit artikel legt uit wat de Fear & Greed Index precies inhoudt en hoe beleggers deze kunnen gebruiken in hun besluitvorming.

Wat is de Fear & Greed Index?

De Fear & Greed Index, ontwikkeld door CNN Business, meet het marktsentiment door zeven verschillende indicatoren te combineren. De logica erachter is simpel: wanneer angst overheerst, dalen aandelenkoersen vaak door massale verkopen, terwijl overmatige hebzucht juist leidt tot forse koersstijgingen.

De index varieert van 0 (extreme angst) tot 100 (extreme hebzucht). Een score onder de 25 wijst op sterke angst, terwijl een score boven de 75 duidt op overmatige hebzucht. Beleggers kunnen uit deze index afleiden of de markt zich in een paniekfase of juist een euforische stemming bevindt.

Hoe wordt de index berekend?

De Fear & Greed Index wordt berekend op basis van de aandelen in de toonaangevende Amerikaanse S&P 500 index. Ze is samengesteld uit zeven marktindicatoren:

• Marktmomentum: de prestatie van de S&P 500 ten opzichte van zijn 125-daags gemiddelde
• Aandelenprijssterkte: het aantal aandelen dat op een 52-weeks hoogtepunt staat versus een dieptepunt
• Aandelenprijsbreedte: het volume van stijgende aandelen versus dalende aandelen
• Put- en callopties: het handelsvolume van put- versus callopties
• Marktvolatiliteit: de VIX-index die de verwachte volatiliteit meet
• Vlucht naar veilige havens: het verschil tussen het 20-daags rendement van aandelen en schatkistpapier
• Junkbondvraag: de yield spread (rendementverschil) tussen rommelobligaties en investment-grade obligaties

Elke indicator wordt gewogen en samengevoegd om een totaalscore te berekenen die continu wordt bijgewerkt naarmate nieuwe marktgegevens beschikbaar komen.

Wat betekent de Fear & Greed Index?

Wanneer de index laag staat, betekent dit dat angst de overhand heeft en dat beleggers massaal verkopen. Historisch gezien zijn dit vaak momenten waarop slimme beleggers kansen zien. Het ‘Orakel van Omaha’, beurslegende Warren Buffett, gaf ooit het advies: “to be fearful when others are greedy and to be greedy only when others are fearful.” Een lage index kan dus wijzen op koopkansen. Omgekeerd kan een hoge index wijzen op een euforische markt, waarin het verstandig kan zijn om wat meer cash achter de hand te houden. Dit maakt de Fear & Greed Index een geliefde indicator bij contraire beleggers.

Toch biedt een lage Fear & Greed Index geen garantie op succes. Tijdens eerdere marktcrashes zakte de index vaak naar extreme angstniveaus, maar dat betekende niet altijd dat de bodem was bereikt. Soms was het slechts het begin van een langere daling. Het is daarom cruciaal om ook andere factoren, zoals economische vooruitzichten en fundamentele analyse, niet uit het oog te verliezen.

Wie de grafieken van de Fear & Greed Index en de S&P 500 index van de laatste jaren vergelijkt, zal zien dat een lage Fear & Greed Index vaak samenvalt met lokale bodems van de beursindex. Toch biedt een strategie gebaseerd op kopen wanneer deze populaire marktbarometer laag is zeker geen garantie op succes.

Begin maart 2022 daalde de Fear & Greed Index bijvoorbeeld naar een niveau van 16, gepaard met een daling van de beursindex van 13%. Twee maanden later stond de sentimentsmeter van CNN op 3 en noteerde de S&P 500 al 24% onder de recordkoers. Maar de berenmarkt was hiermee nog niet gedaan. Hoewel de Fear & Greed Index na het dieptepunt van 3 ruim boven 10 bleef, zette de koersval van de S&P 500 zich door tot 27% eind 2022.

Hoe kan je de Fear & Greed Index gebruiken?

De index is geen op zichzelf staande voorspeller van marktprestaties, maar eerder een nuttig sentimentinstrument dat steeds in zijn context en samen met andere indicatoren moet worden bekeken. Noteren aandelen aan historisch hoge waarderingen, zijn er duidelijke signalen van bubbelvorming en staat de Fear & Greed Index op 80 na een lange stierenmarkt? Dan is het misschien geen slecht moment om wat risico’s af te bouwen in je portefeuille. Staat de index op 80, maar zijn waarderingen van aandelen niet buitensporig hoog en zijn er geen alarmerende signalen op de beurs? Dan is er wellicht geen reden tot paniek.
De Fear & Greed Index is en blijft vooral een zeer technische indicator die aangeeft wanneer de beurs op korte termijn overbought of oversold is. Wanneer de Fear & Greed Index fel rood staat, is de beurs oversold en is het vaak een slecht moment om te verkopen, of toch op korte termijn. Het is dus niet het beste moment om te verkopen, wel om je positionering en risicopreferentie te heroverwegen om, indien nodig, de weken of maanden nadien tot actie over te gaan.

Wat is de huidige stand van de index?

Die vind je, bijvoorbeeld, hier.