Een kwartaal vol plotwendingen

In een roerig eerste kwartaal sloeg de stemming drie keer compleet om. En de toekomst is in een dikke mist gehuld.

In 2022 leden vrijwel alle beleggers stevige verliezen, of ze nu een defensieve portefeuille (met veel obligaties) of een offensieve (met veel aandelen) hadden. Na het eerste kwartaal van 2023 ziet de balans er fraaier uit. Maar in elk van de drie maanden sloeg de stemming­ een keer compleet om.

De aandelen schoten begin januari hard uit de startblokken en menige index noteerde 10 procent hoger. Dan was het plots uit met het feest. De aandelen dreunden in februari terug naar af. In maart volgde een nieuwe plotwending: een onzichtbare hand duwde de koersen weer hoger. In Europa werd zelfs een nieuwe jaartop bereikt­. De Eurostoxx50 won per saldo 13,7 procent. De Amerikaanse S&P 500 nam vrede­ met 6,4 procent (tot vrijdag 9 uur). Europa herstelde sterker, omdat het pessimisme over de energiecrisis ongegrond bleek.

Maar het blijft moeilijk te verklaren waarom de beurzen zo sterk schommelden. Tot je naar de evolutie van de tien­jarige obligatierente op Amerikaanse staatsobligaties kijkt. In januari dit jaar zakte de rente. In februari begon ze weer te klimmen: de Amerikaanse lange­termijnrente schoot boven de 4 procent. In maart daalde de rente weer­.

De conclusie is duidelijk: als de rente zakte, klommen de aandelenkoersen en omgekeerd. Een langetermijnrente van 3,75 procent lijkt een pijngrens voor de aandelenbeurzen. Anders dan de beleidsrente van de centraal bankiers geeft de langetermijnrente aan wat beleggers verwachten van de economie en de inflatie.

Zo geloven nogal wat beleggers vandaag dat de Amerikaanse centrale bank (Fed) de beleidsrente al snel in de tweede jaarhelft zal verlagen, hoe hard de leden van de Fed ook het tegendeel beweren. De inflatie in de VS viel terug tot 5 procent en 4,6 procent voor de kerninflatie. Een paar jaar geleden zou je gek verklaard zijn als je dat voorspelde.

Vandaag stellen de cijfers gerust: de inflatie is op de terugweg. Maar zeker niet iedereen gelooft dat. Het is niet eenvoudiger dan vroeger om de toekomst in te schatten. Na meer dan een decennium geld pompen (QE), een coronapandemie, een oorlog en zelden geziene stimuluspakketten van overheden, weten we echt niet wat de rest van 2023 nog zal brengen. De enige veilige voorspelling is dat er nog veel kan bewegen.