Beleggen voor je kind, kleinkind of petekind, hoe doe je dat?

Ieder moment is goed om te beleggen, maar hoe sneller hoe beter. Want hoe langer je tijdshorizon, hoe meer je kapitaal zich kan opbouwen. “Als je het extreem stelt, zou je kunnen zeggen dat de ideale leeftijd om te beginnen met beleggen de babyjaren zijn”, zegt onze geldexpert Pascal Paepen. Hij legt uit hoe je kunt beleggen voor je (klein)kinderen. “Als je maandelijks 100 euro spaart aan 6 procent rendement per jaar, krijgt je kind op zijn of haar 18de verjaardag 38.281 euro.”

Wie verstandig belegt, doet bijna altijd een goede zaak. Je beleggingsresultaat zal op korte termijn wel altijd onderhevig zijn aan de soms forse koersschommelingen op de beurs. Maar op lange termijn maakt die volatiliteit minder uit omdat je in het verleden bent ingestapt. En dat is vaak altijd op een relatief laag niveau.

Vergelijk het met de aankoop van een huis. Het is goed mogelijk dat die woning over een jaar minder waard is dan wat je er vandaag voor betaalt. Maar als je dat op vijf, tien of twintig jaar bekijkt is de schommeling op jaarbasis toch irrelevant? Zo is dat ook met aandelen. Wie verstandig belegt op de beurs laat de tijd zijn werk doen. Al de rest is vaak ‘ruis’ of ‘waan van de dag’. Het helpt echt niet als je iedere dag bezig bent met de beurs en met beurskoersen. Die zullen heus niet sneller stijgen als je voortdurend de prijzen bekijkt op je smartphone.

Lange tijdshorizon is ideaal

Ieder moment is goed om te beginnen met beleggen. Maar hoe sneller je dat doet, hoe beter; want zo wordt de tijdshorizon langer. Als je het extreem stelt, zou je kunnen beweren dat de ideale leeftijd om te beginnen met beleggen de babyjaren zijn. Dat is niet eens zo’n gek idee. Alleen: een baby heeft geen inkomen. Of toch? Grootouders en vrienden geven al eens een enveloppe met inhoud op de babyborrel. En de (groot)ouders en peter en meter doen dat vaak ook bij een verjaardag of met nieuwjaar. Die centen worden maar al te vaak op een ‘pamperrekening’ gezet. Dat lijkt verstandig, want dan heeft het kind op zijn achttiende al een mooi spaarboekje.

Alleen is er de foute redenering dat het spaargeld veilig is op een spaarrekening. Dat klopt niet. Stel dat de inflatie bijvoorbeeld gemiddeld 2 procent bedraagt, dan is de reële waarde van het spaargeld na 20 jaar al één derde gedaald. Stel dat de inflatie gemiddeld 3 procent zou bedragen, dan verloor dat spaargeld al na 23 jaar de helft van zijn koopkracht. Alleen als de rente minstens even hoog is, kan je de inflatie compenseren. Vandaag bedraagt de inflatie zowat 9,6 procent. Ken jij een spaarboekje dat zoveel opbrengt? Ik dacht het niet.

Beleggen dan maar. Jawel, op de beurs. In aandelen, dus. Het liefst van al aandelen van goede bedrijven die erin slagen de prijsstijgingen door te rekenen, zodat de waarde van het bedrijf standhoudt of zelfs stijgt. Wie jaar na jaar belegt in aandelen zou na kosten op jaarbasis gemiddeld toch 6 of 7 procent moeten kunnen verdienen. Dat is na inflatie. En die veronderstelling is nog conservatief, want de Amerikaanse S&P index, die oorspronkelijk de aandelen van 90 Amerikaanse bedrijven volgde en later zelfs 500 van de grootste Amerikaanse ondernemingen, is sinds 1928 zelfs gemiddeld bijna 12 procent per jaar gestegen. Het verschil met het spaarboekje wordt dan enorm. Maar zelfs als we uitgaan van een rendement van 6 procent na inflatie, dan nog is het verschil groot. Na twintig jaar wordt 100 euro in dat geval 320 euro. Op een pamperrekening zonder rente zou de waarde van 100 euro in dezelfde periode gedaald zijn tot 66,7 euro.

Een voorbeeld: 

Stel dat je 18 jaar lang belegt voor je kind. Je start met 0 euro en spaart 100 euro per maand aan het begin van iedere maand. Aan 6 procent rendement per jaar geeft dat op zijn of haar 18de verjaardag 38.281 euro. 

Deze berekening gaat uit van de reële waarde, dat wil zeggen 6 procent rendement na inflatie.

In nominale termen krijg je een hoger bedrag: stel dat de inflatie gemiddeld 2 procent bedraagt in die periode,  dan heb je een rendement van 8 procent per jaar (waarvan 2 procent inflatie en 6 procent “echt” rendement), en dan krijg je: 46.865 euro.

Beleggen is het nieuwe sparen

De negatieve impact van lage rente en inflatie wordt zwaar onderschat. Tegelijkertijd schatten mensen het risico op de beurs te hoog in. Doe daar nog een gebrek aan financiële kennis bij en je krijgt heel veel pamperrekeningen die iedere dag minder waard worden. Beleggen, dus? Jawel. Maar hoe doe je dat? Dat blijkt inderdaad niet altijd eenvoudig. Probeer maar eens een effectenrekening te openen op naam van je kind. Niet iedere bank of broker is daartoe bereid. Het mag ook niet zomaar, want in principe moet je voorzichtig omgaan met het spaargeld van je zoon of dochter. En ook al eet de inflatie de waarde van een spaarboekje langzaam op, er zijn weinig vrederechters bereid groen licht te geven aan ouders die het spaargeld van hun kinderen willen beleggen.

Er zijn gelukkig uitzonderingen op de regel. Sommige banken staan wel toe dat je een beleggingsplan opstart voor je kind, met geld dat je als (groot)ouder je (klein)kind op regelmatige basis toestopt. Het nadeel is wel dat je nadien niet zomaar alles kan verkopen. En zelfs als je dat wel kan, is het vervolgens weer erg moeilijk om die hele som in één keer weer te beleggen. De redenering? Het oorspronkelijke geld kwam van ouders en grootouders en dus mogen die beslissen voor het kind. Nadien is het geld van het kind zelf en daar mag je niet zomaar over beslissen. Jammer, maar waar.

Het gevolg is dat zelfs slimme kinderen die het principe van de beurs doorhebben niet zomaar mogen doen met hun geld wat ze ermee willen doen. Dat is een bijzonder jammere zaak. We begrijpen dat het vermogen van kinderen beschermd moet worden. Maar blijkbaar wil men niet begrijpen dat dat met het spaarboekje nooit zal lukken.

Leer als kind beleggen met Yongo

Niet alleen banken zijn bereid om te helpen. Ook een verzekeraar kan dat. Je kan namelijk levensverzekeringen afsluiten waarvan het (klein)kind de begunstigde is. Vraag het na bij de verzekeraar en weeg voor- en nadelen af vooraleer je een beslissing neemt. De Belgische verzekeraar AG nam op dat vlak trouwens een mooi initiatief. Het lanceerde in 2017 Yongo, een platform met levensverzekeringen waarmee je op een eenvoudige manier kan sparen en beleggen voor je kind en op naam van je kind. Yongo wil uiteraard levensverzekeringen verkopen, maar investeert daarnaast ook tijd en energie om kinderen te informeren over geldzaken.

Je kind kan zelfs als baby klant worden bij Yongo en dan heb je meteen een pamperrekening die wel goed zal presteren. De kritiek die ik heb op Yongo, richt ik in de eerste plaats aan de toezichthouders. Met Yongo kan je namelijk wel in een gediversifieerde portefeuille met obligaties en aandelen beleggen, maar helaas (nog) niet in een portefeuille die volledig bestaat uit aandelen.

Zelf beleggen voor je kinderen

Mensen zijn creatief in het bedenken van oplossingen en het omzeilen van regels waar ze – terecht – niet van houden. De hindernissen die de regelgever creëert voor wie wil beleggen voor zijn (klein)kinderen worden dan ook massaal vermeden door beleggers die – met verstand van zaken – zelf beleggen voor hun kinderen door, al dan niet op een aparte effectenrekening, geld te storten waarmee ze aan het werk gaan. Kan dat? Natuurlijk. Dat is dan een rekening op naam van een of beide (groot)ouders, maar wel met de bedoeling om later dat potje door te schuiven naar het meerderjarige kind. Dan is plots veel mogelijk.

Is dat een goede oplossing? Ja. Heeft die nadelen? Uiteraard! Stel dat ouder of grootouder zou overlijden voor het potje doorgeschoven werd naar het (klein)kind, dan komt die belegging wellicht (voor een deel) terecht in de erfenis. Maar zelfs dan is het meestal nog beter dan een spaarrekening op naam van het kind. Een ander risico is dat dat potje vroeg of laat toch gekraakt wordt door een (groot)ouder. De regelgever houdt hier maar best rekening mee. Als regelgeving te streng is, hoe nobel ook, levert ze vaak het tegenovergestelde op van wat de bedoeling was. Misschien kan de overheid beleggen voor kinderen maar beter stimuleren in de plaats van het proberen te verhinderen?