CLUB! De omschakeling naar hernieuwbare energie kan niet zonder zeldzame mineralen en metalen zoals lithium, kobalt en koper. De vraag zal nog enorm toenemen, terwijl het aanbod niet kan volgen. Daar lijkt geld te verdienen.

Voor de omschakeling naar hernieuwbare energie volstaan de zon, water en wind niet. Batterijen van elektrische voertuigen en magneten van windmolens werken met metalen zoals lithium, kobalt, nikkel, mangaan en diverse zeldzame aardmetalen zoals neodymium. En voor de uitbreiding van elektrische netwerken zal een massa koper nodig zijn. De vraag naar speciale en zeldzame metalen zal nog enorm toenemen. Of het aanbod de vraag zal kunnen volgen, is voer voor debat. Dat lijkt een buitenkans voor beleggers.

Niet gratis

Het valt op dat de prijzen voor de betrokken metalen bijzonder fel kunnen schommelen. Neem lithium: in pakweg twee jaar zagen we de prijs verzesvoudigen, maar intussen ook met 70% crashen.

Bij de prijszetting spelen heel wat variabelen. Zo zijn de ontginning en de raffinage tot bruikbare grondstoffen twee aparte werelden. Als er sprake is van een tekort aan sommige mineralen, wil dat niet noodzakelijk zeggen dat er ­onvoldoende van te vinden is, zelfs niet van de zogeheten zeldzame mineralen. Een efficiënte ontginning is vaak het probleem, waardoor het allesbehalve vanzelfsprekend is om voldoende en ­betaalbare zuivere stoffen op te brengen voor de productie van batterijen of windmolens. Bovendien is de beschikbaarheid van die mineralen en de capaciteit om ze te raffineren vandaag sterk geconcentreerd in China. Dat land heeft de voorbije 40 jaar massaal geïnvesteerd in klassieke mijnbouw en raffinage en is zo ook leider geworden in de zeldzame aardmetalen, niet zelden bijproducten van de ­koperwinning.

Koper kopen

De meeste zeldzame metalen zijn ook niet zomaar op een gewone beurs genoteerd. Bestaan er dan manieren om toch financieel een graantje mee te pikken van de groene grondstoffen? ‘Jawel’, zegt grondstoffen­specialist Boris Cukon. Samen met zijn partner investeert hij er al jaren in via zijn beleggingsfonds Isatis Natural Resources Flexibele Fund. je kunt er ook als particulier in beleggen. Lees de 3 favoriete beleggingen van Vincent Vandamme, de mede beheerder van dit beleggingsfonds. Net zoals de meeste fondsen beperkt hij zich niet tot groene grondstoffen. Maar zijn favoriete grondstof, naast het edelmetaal goud, is koper. ‘Dat is zeer goed elektrisch geleidend en wordt massaal gebruikt in elektriciteitsnetwerken’, legt Cukon uit. Als ­kolen, aardolie en aardgascentrales eruit gaan, moeten de elektrische netwerken versterkt en uit­gebreid worden. Dat betekent nog een paar decennia van toenemende behoefte aan koper. Ook in elektrisch aangedreven voertuigen wordt vier- tot vijfmaal zoveel koper gebruikt als in een traditionele auto. Tegenover die klimmende vraag staat een slinkende reserve, zegt Cukon. ‘Al meer dan vijftien jaar vindt men almaar minder grote projecten om kopererts rendabel te ontginnen. Een gebrek aan koper wordt zelfs gezien als een bedreiging voor de energietransitie.’

Mijnbouwers op de beurs

Cukon geeft zelf de voorkeur aan beursgenoteerde bedrijven die ­toegevoegde waarde leveren door grondstoffen te zoeken, te ont­ginnen en te raffineren. Anders ben je als belegger volledig afhankelijk van de prijsevolutie van de grondstoffen. De grootste positie in het fonds van Cukon is Western Copper and Gold. Dat Canadese bedrijf ontwikkelt een van de grootste koper- en goudmijnen in wording van Canada. Omdat de productie kan tegenvallen, ligt het risico hier wel hoog.

Mijnbouwprojecten zijn ­belastend voor het milieu, stuiten op weerstand van de omgeving en kampen met stijgende kosten. Dat zijn aanzienlijke risico’s, die je wel kunt spreiden via grondstoffenreuzen met beursnotering, zoals Rio Tinto of BHP Billiton. Die ­bedrijven zijn globale grond­stoffenspelers, en als dusdanig geen echte specialisten in groene grondstoffen. Hun milieu­reputatie is ook eerder slecht. BHP verlaagde pas de vooruitzichten voor de koperproductie van zijn ­Escondida-mijn met 6%. De koperconcentratie van de gewonnen ­ertsen in de grootste kopermijn ter wereld valt steeds verder terug en bedraagt nog amper 0,78% versus 1% vijf jaar geleden. De hogere grondstoffenprijzen moeten die terugval goedmaken.

Fondsen

Via een variant van de ETF’s (exchange-traded funds) is het mogelijk om in grondstoffen te beleggen. ETC’s of exchange-traded commodities zijn beursgenoteerde vehikels die de prijs van grondstoffen volgen. Wie in koper gelooft, kan bijvoorbeeld beleggen in de WisdomTree Copper ETC (ISIN: GB00B15KXQ89), die op de beurs van Londen noteert.

Dries Stragier, specialist in fondsen bij Fortis BNPP, tipt de ETC WisdomTree Industrial Metals (ISIN: JE00B78NPW60). Daarmee beleg je in koper, nikkel en aluminium en een beetje in lood. Beleggen in verschillende koperbedrijven kan ook via de ETF Global X Copper Miners (ISIN: IE 000329E2Y3). Verder bestaan er ook actieve fondsen die in mijnbouwbedrijven beleggen, maar die beperken zich zelden tot alleen ‘groene grondstoffen’. Stragier: ‘We nemen dat soort beleggingen niet op in portefeuilles, tenzij klanten daar zelf om vragen.’ Het onderstreept dat investeren in grondstoffen, of ze nu ‘groen’ zijn of niet, geen ­doorsneebelegging is.

Meer in de lijn van de goede huisvader is beleggen in bedrijven die actief zijn in ontwikkeling van nieuwe materialen, zoals Umicore en Solvay. Umicore haalt een belangrijk deel van zijn winst uit de recyclage van metalen en grondstoffen. Dat is de beste manier om de milieuschade van het ontginnen te voorkomen en om de bevoorrading in eigen hand te houden. Niet verwonderlijk dat de EU met haar recente Critical Raw Materials Act ook inzet op recyclage, naast de steun voor nieuwe mijn- en raffinageprojecten en het aangaan van allianties buiten de EU.

Tot slot vermelden we nog het in Parijs noterende Imerys. Die groep haalt 67% van de 4,3 miljard euro omzet uit mineralen uit de hele wereld. Helaas zijn vele daarvan niet geschikt voor energietoepassingen. Imerys wil zijn aandeel in groene grondstoffen wel fors opvoeren door alvast 1 miljard euro te investeren in de productie van ­lithiumoxide in Frankrijk. Dat project zou van start gaan in 2028. ­Begin mei zakte het aandeel wel met 10%, omdat het niet kon beantwoorden aan de hoge verwachtingen. Voor beleggers met geduld kan dat een mooie instapkans zijn. Maar net als bij andere investeringen kunnen we concluderen dat groene grondstoffen geen garantie zijn om onmiddellijk bergen geld te verdienen.