55 miljard dollar armer op één dag?

Kan iemand op een dag zomaar 55 miljard dollar armer worden? Het is weinigen gegeven. Wereldwijd zijn er ‘maar’ 23 mensen die zo rijk zijn. Als het van een rechter in de Amerikaanse staat Delaware afhangt, kan Elon Musk een streep trekken door de enorme bonus die hij van zijn bedrijf Tesla kreeg. De voorwaarden van die bonus dateren van 2018. Musk kreeg een optiepakket dat ondertussen zoveel waard is geworden omdat de aandelenkoers van Tesla sindsdien fenomenaal is gestegen. “Die bonus is veel te hoog”, oordeelde een aandeelhouder. Die krijgt nu gelijk van de rechter. Amerika zou Amerika niet zijn als er niet zou worden gejongleerd met miljarden. Ook in de rechtbank. Dat Musk die vergoeding dus moet teruggeven, is niet zeker. Hij gaat in beroep. Ondertussen vloekte hij ook al dat je maar beter je bedrijf niet domicilieert in Delaware.

Agency probleem

55 miljard dollar is uiteraard een veel te hoge vergoeding voor wie dan ook. In een vorige column was ik al bijzonder kritisch over de 12 miljoen euro die de CEO van het Belgische Solvay eind vorig jaar kreeg voor haar ‘uitzonderlijke prestatie’ om het bedrijf op te splitsen. Zo’n hoge bonus is onzin en niet fair. Een dag telt maar 24 uur en niemand werkt continu de klok rond. Als een onderneming het heel goed doet, veel winst maakt en zijn aandelenkoers hard ziet stijgen, dan is dat niet enkel de verdienste van de manager. Werknemers en aandeelhouders dragen ook bij aan het succes. De buit moet dus zo correct mogelijk verdeeld worden. Graait enkel de topmanager in de pot, dan hebben we een zogenaamd ‘agency probleem’. In dat geval blijkt de afstand tussen de graaiende manager en de andere stakeholders van het bedrijf veel te groot.

Onafhankelijke bestuurders

Maar het is niet enkel Elon Musk die in de fout is gegaan. De meerderheid van de aandeelhouders van Tesla heeft de bonus destijds immers goedgekeurd. “Dan zal Musk nog harder werken om van Tesla een succes te maken”, redeneerden ze allicht. Kan wel zijn. Maar mag er dan geen limiet staan op hebzucht? En waar waren de ‘onafhankelijke’ bestuurders van Tesla? In theorie moeten die zorgen voor een kritisch klankbord in een bedrijf. Zij moeten de rechten van de minderheidsaandeelhouders beschermen. Maar in de praktijk zie ik veel te vaak, ook in België, dat die zogenaamd ‘onafhankelijke’ bestuurders gewoon jaknikkers zijn en dus hun taak niet vervullen. Musk zal wellicht geen 55 miljard dollar armer worden. Maar deze affaire toont nog maar eens de minder fraaie kantjes in het wereldje waar gigantisme heerst.