-
Mijn mening over beleggen in defensie
Vandaag stond onderstaand artikel in De Tijd. Mijn persoonlijke verwachting over beleggen in de defensiesector?
– Sterke groei verwacht in de komende jaren, maar een waardering die al ver vooruit is gelopen.
– We zitten eerder in het bovenste kwantiel op vlak van interesse in defensie-aandelen als beleggingsthema. Kan nog wel een paar jaar duren, maar ik verwacht dat eind dit decennium er een draai komt.
– De reden? De huidige waarderingen maken het defensieverhaal kwetsbaar eens Westerse overheden hun begrotingen onder druk staan en besparingen nodig zijn. In de afgelopen jaren hebben we zo’n besparingsperiode gekend.
Zou compleet normaal zijn dat in enkele jaren plots de groeivoet voor nieuwe orders begint af te nemen en dat beleggers begint te verontrusten. Nu is er zeer veel groei ingecalculeerd en de komende jaren zitten goed, maar langdurig bekeken neemt de kans op tegenwind in dit verhaal toe (is een normale cyclus).
Ik verwacht dat de defensiesector op vlak van winsten het nog jaren goed gaat doen. Maar dat zit al in de waarderingen. Nieuwe orders zijn nodig om het orderboek te spijzen en die zullen nog wel blijven komen in 2026, 2027 en zelfs 2028. Maar op een gegeven moment ben ik bang dat triggers zoals hogere rente-uitgaven, vergrijzing (hogere sociale zekerheidskosten) en een tegenvallende economische de defensiebudgetten onder druk gaan zetten.
Er zit dus zeker brood in de sector, maar daar betaal je ook voor. Als belegger gewoon belangrijk om te beseffen dat winsten nu al vaststaan voor de komende jaren, maar dat je vooral de groei van de orderboeken in de gaten moet houden. Zodra die instroom vertraagt, kan de beurs sneller reageren dan de winstcijfers laten vermoeden.”
Ik beleg zelf niet in de defensiesector wegens ethische redenen en omdat het het asymmetrische opwaartse potentieel (risk-reward) in andere sectoren gunstiger is. Maar dan ken je bij deze mijn mening.
-
16 Replies
-
Stefan, ik ben het eens met je mening dat defensie zeker gebeiteld zit tot zowat 2030. Echter vind ik dat je nu niet meer kunt (sorry voor het woord) “wegkijken” ‘om ethische redenen’ maar eerder dat we allen in EU defensie zouden moeten investeren ‘uit noodzaak’ of ‘in ieders belang van veiligheid’… maar ja ‘ieder zijn meug’ geldt hier zeker en respect ervoor.
Ook al beleg je zelf niet direct in defensie, dan doe je dit indirect met je belastingen. Ook beleggen in technologie houdt in dat geld gebruikt wordt voor drones, raketten, … Dus geen enkele belegger ontsnapt eraan want technologie zit overal, net zoals aardmetalen en grondstoffen.
Wat gaan de ‘Golden Dome’ en SpaceX ons nog brengen en kosten ?
-
dit zijn een paar terechte denkwijzes Marc!
-
Helemaal mee eens.
-
-
Het blijft een moeilijke. We willen vrede, wapens kosten enorm veel geld en dat gaat ten koste van onze welvaart. Maar jammer genoeg hebben op onze wereld een handvol kleuters (mannen in maatpak met een minzame glimlach voor de foto) met een klein pietje enorm veel militaire macht. En daar moeten we ons noodgedwongen tegen kunnen verdedigen.
-
Kleine rechtzetting. Er werd in België de laatste 20 (of meer) jaren nooit bespaard. De uitgaven stegen alle jaren, bovenop de inflatie en meestal ook meer dan in de buurlanden. Het is wat onder de radar gebleven door de rentebonus en de besparingen bij, jawel, infrastructuur en defensie.
-
Ok, maar je kunt ook naar het totaalplaatje kijken. De wereldwijde militaire uitgaven in 2024 stonden gelijk aan 334 dollar per wereldbewoner. Deze bedragen overtreffen ruimschoots de internationale ontwikkelingshulp en zijn meer dan 750 keer het reguliere VN-budget. Mocht de mens, de mens niet zijn, we zouden dit geld misschien in andere dingen dan bommen kunnen investeren. Maar, excuus, ik wijk af van het thema ‘beleggen’. 🙃
-
Infrastructuur wordt ook meegeteld voor investeringen in defensie, zelfs de pensioenen in het leger… Gezien de onderinvesteringen in infrastructuur hier, hoop ik dat daar toch iets van terechtkomt.
-
-
Het is volgens mij een kwestie van perceptie. Ik ben geen pacifist en me ervan bewust indirect te investeren in defensie. Als burger/belegger kan ik me er moeilijk van onttrekken. De geopolitieke tectonische platen knarsen, of ik me kan vinden in het officiële narratief is een andere vraag natuurlijk.
-
Defensie gaat nu over meer dan louter ‘oorlogsvoering op het land, in de lucht en op het water’, maar ook om cyber, datacommunicatie, infrastructuur beveiliging, …
Gisteren heb ik het webinar Spamalot 183 gevolgd. Aanvullend wil ik aangeven dat Rheinmetall meer is en wordt dan een producent van defensiematerieel, maar breder gaat voor de jaren 203x. Gelieve ingesloten teksten er op na te lezen ter verduidelijking. Rheinmetall : ga er maar voor zou ik zo zeggen.
Kunnen pacifisten het hier ook eens (of minder oneens) mee zijn..?
-
Opmerkelijk: op 5 feb stuurt Papenger de boodschap de wereld rond dat analisten wat minder optimistisch moeten zijn in hun projecties. Nu blijkt de omgeving van het bestuur die dag allemaal wat aandelen RHM gekocht te hebben.
Dus ja, die zien het toch nog zitten.
Anderzijds denk ik dat Pascal en Stefan wel eens zouden kunnen gelijk krijgen dat indien de ‘dreiging’ vermindert, de militaire investeringsplannen teruggeschroefd zullen worden.
-
Christian, ja, in die argumenten kan ik best inkomen.
Wat 203x echt wordt voor defensie (lees RHM), weet nu niemand, daar het sterk afhangt van o.a. geopolitiek. Voor de jaren 202x gebeiteld, denk ik, maar daarna, indien nodig, bijsturen (lees PF aanpassen). Tot nu toe zeker sterk winstgevend voor de belegger, evenals de defensie trackers (zie ingesloten grafiek) want die zijn er ook.
Leerrijk voorbeeld : De vijver van obesitas was té groot voor iedereen : bekijk de (koers)afgang van Novo Nordisk (vanaf Maart 2024) en de situatie van Eli Lilly vandaag. “Het kan verkeren” zei Bredero, zeggende : ‘het leven is onvoorspelbaar en kan snel veranderen’.
· Wel weten we dat de afgelopen jaren EU &België zich tegenover US gedroegen als in de fabel van ‘de krekel en de mier’… geen fraai beeld.
· Wat EU nu beoogt met eigen aanpak voor verdediging : als dat raspaard ook maar geen kameel wordt.
Marc.
-
Moet zijn : Maart 2025.
-
Laten we even verder redeneren in deze leerrijke discussie. Tegen 2030 heeft RHM een omzet van 50 miljard en een winst per aandeel van een 100€. Min of meer gebeiteld, door huidige bestellingen. Stel dat men rond die periode het arsenaal beschouwt als min of meer voldoende. RHM stopt dus met groeien. Defensieuitgaven blijven wel groter dan pakweg 5 jaar terug. RHM wordt dus ook geen krimpbedrijf. Bedrijven die niet groeien noteren doorgaans aan een KW van 10. Maar bij Amerikaanse bedrijven kan dat ook 20 zijn. RTX, het vroegere Raytheon noteerde aan 20 x de winst in de periode 2015-2022, zonder dat er enige groei was.
-
Christian, je hebt gelijk om te zeggen dat aan het huidige noodzakelijke arsenaal een einde komt in de tijd. De geschiedenis leert dat dan nieuwe vereisten/evoluties/… maken dat er nood is aan een nieuw arsenaal… modernisering heet dat dan. Anders gezegd : ’t kan best zijn dat RHM daarna nieuwe ‘uitdagingen’ (zoals dat tegenwoordig heet) moet realiseren en… dus gaan voor de 2de ronde… zeg RHM 2.0… wie weet..!?
Even ter verduidelijking 2 voorbeelden :
· Hierbij moet ik denken aan de ‘Grote Paardenmestcrisis van 1894’. Paardenmest ging zich ophopen in de steden en chaos alom veroorzaken. Maar dan kwam de auto en het bestaande probleem was opgelost en… jaren later kwamen daar nieuwe problemen van. De mens blijft zo bezig… en de bedrijven ook.
· Gisteren in Z-Nieuws van 9 Februari (referentie in bijlage) : onderzoekcentrum IMEC gaat voor de volgende generatie van chip technologie “Chips Act 2.0”. Om maar te zeggen, binnen een paar jaar (203x) kunnen we de huidige chips (miljarden investeringen) wegkieperen en vervangen door deze nog krachtigere, nodig voor onze nieuwe zelfrijdende privé wagen en thuisrobot(ten)… dus weer werk aan de winkel. ASML stoomt dan weer verder met deze nieuwe miniatuur dingetjes : het huidige arsenaal volstaat/voldoet niet meer.
Slotsom : gewoon meesurfen op de huidige winsten in de defensie sector, want daarna komen er allicht nieuwe ‘uitdagingen’… en zien we dan wel… bij ‘leven en welzijn’.
-
-
Ik zie nog wel enkele redenen waarom de defensiesector toch interessant is voor beleggers:
1. Een voordeel van defensie is dat je minder tegen institutionele beleggers moet opboksen, de sector is nu meer in trek dan vroeger, maar wordt nog steeds vaak links gelaten door pensioenfondsen en fondshuiden vanwege ESG-redenen.
Dat betekent dat een deel van het kapitaal structureel aan de zijlijn staat. Als de sector in de toekomst nog meer sociaal aanvaard wordt, zal dat koersen ten goede komen. In dat opzicht is de interesse nog niet maximaal.2. Het is best volatiel met korte termijn koersschommelingen, maar vaak zitten beleggers en de adviseurs er duidelijk naast. Een voorbeeld zijn koersen die zakken als er weer eens het naratief speelt dat er een vredesdeal tussen Rusland en Oekraïne komt, terwijl gewoon letterlijk lezen wat gezegd en gedaan wordt, erop wijst dat het helemaal niet het geval is.
3. Er is meer dan de oorlog in Oekraïne. Als er een wapenstilstand komt (ik zie het niet direct gebeuren) zal de Russische dreiging blijven bestaan, voor Oekraïne zijn de veiligheidsgaranties van de VS maar na 48u van kracht. Voor de Baltische staten die dan binnen een paar jaar het mikpunt kunnen worden van een kortstondige militaire campagne. We gaan naar een multipolaire en veel minder stabiele wereld. En dan heb je nog in 2027, het moment waarop China Taiwan wil kunnen inlijven, dat conflict gaat heus niet lokaal beperkt blijven.
4. Defensie gaat verder dan Rheinmetall. Ik ben al jaren fan van de minder gehypte Leonardo of BAE.
-
Je kan altijd een bezoekje brengen aan BEDEX, de Brusselse Europese defensie beurs in het leven geroepen door onze minister van defensie, Theo. Te bezoeken met de kids kan zelfs in het weekend. BEDEX – Brussels European Defence Exhibition & Conference
Log in to reply.