Hoera, de straat is open, op naar de volgende zorg

Achter het optimisme door het staakt-het-vuren in Iran schuilen hardnekkige risico’s die de financiële markten opnieuw kunnen doen kantelen.

“De Straat van Hormuz is open”, meldde Iran en prompt gingen de beurzen feestend het weekend in. Die ‘opening’ geldt wel slechts tot het einde van het staakt-het-vuren volgende zondag. Slim van Iran, want als de VS weer geweld gebruiken, ligt de verantwoordelijkheid voor stijgende olieprijzen en dalende beurzen meteen bij Washington.

Het valt ook al langer op hoe hard Trump zijn best doet om Israël in het gareel te houden. Weinigen beseffen beter dan hij hoeveel hij te verliezen heeft. Maar de vraag blijft: komt er echt een einde aan deze nachtmerrie? En zelfs als dat zo is, staat er alweer nieuw onheil klaar waarover beleggers zich zorgen kunnen maken, zeker nu Wall Street flirt met recordniveaus.

Denk bijvoorbeeld aan de torenhoge begrotingstekorten en dito schuldenbergen. België kwam deze week nog negatief in het nieuws met het hoogste begrotingstekort in 2025 van alle eurolanden. Maar die 5,3 procent is toch minder slecht dan het tekort van 5,8 procent in de VS. Vooral bij de absolute cijfers wordt het sommigen zwart voor de ogen. Terwijl de staatsschuld van België met 105 procent van het bbp best hoog is, is de totale schuldenberg van 540 miljard euro een molshoop tegenover de Himalaya van 37.000 miljard dollar aan staatsschulden van de VS, goed voor 120 procent van het bbp.

Henry Paulson, die onder Bush junior minister van Financiën was, waarschuwde donderdag in een interview met Bloomberg dat de VS een noodplan moeten opzetten. Zonder ingrijpen stevent het land af op een genadeloze schuldenspiraal. Zolang beleggers het vertrouwen behouden en de steeds aanzwellende staatsobligaties blijven kopen, blijft dat uit. Maar doordat president Trump als een olifant in een porseleinwinkel tekeergaat, riskeren de VS hun broodnodige buitenlandse financiers weg te jagen. Een aantal buitenlandse kopers van Amerikaanse staatsobligaties, zoals China, heeft dat bezit al fors afgebouwd. De voorbije maanden gingen er ook in Europa stemmen op om Trump te treffen waar het het meeste pijn doet: door geen Amerikaanse obligaties meer te kopen of te verkopen, kan de rente in de VS snel in een stijgende spiraal terechtkomen. Natuurlijk moeten de buitenlanders hier zelf mee oppassen, want een val van de Amerikaanse economie zou wereldwijd zware gevolgen hebben.

Reden te meer om te luisteren naar de opmerkelijke oproep van Isabel Schnabel, het Duitse directielid van de ECB. In een paneldiscussie in Washington zei ze dat het een goed moment is om het debat te heropenen over de gezamenlijke uitgifte van Europese schulden – eurobonds dus. Dat biedt speculanten minder kans om individuele eurolanden, zoals België, aan te vallen. Schnabel bedoelt vooral de financiering van de gemeenschappelijke behoeften, zoals de Europese defensie, strategische infrastructuur en technologie. Maar het is opvallend, want Duitsland was altijd een tegenstander van gemeenschappelijke schulden.

Dit artikel verscheen eerder in De Standaard.