De meeste ETF’s volgen simpelweg een index. Ze kopen aandelen omdat ze in de index zitten, niet omdat het bedrijf fundamenteel sterk presteert. Dat heeft een belangrijk effect: hoe groter een bedrijf wordt binnen de index, hoe meer geld er automatisch naartoe stroomt. Niet op basis van waarde, maar op basis van gewicht.

Dat mechanisme kan de prijsvorming vertekenen. Bedrijven blijven stijgen omdat ze al groot zijn, niet omdat ze beter worden. Zelfs zwakkere bedrijven (“rotte appels”) blijven zo ondersteund door passieve instroom.

Michael Burry waarschuwt hiervoor. Volgens hem kijkt passief beleggen niet “onder de motorkap”. Hij ziet parallellen met de periode vóór 2008, toen geld massaal naar rommelkredieten stroomde zonder kritische analyse. Zijn stelling: indexbeleggen kan een zeepbel creëren doordat kapitaal blindelings volgt.

Tegenargument: actieve beleggers zorgen nog altijd voor correctie. Zij analyseren bedrijven en grijpen in wanneer prijzen te ver afwijken van de realiteit. Daardoor blijft er een evenwicht tussen passief en actief.

Maar er speelt nog een andere trend. Door lage rentes en teleurstellende prestaties van veel actieve fondsen verschuift steeds meer geld naar passieve ETF’s. Voor veel beleggers lijken ETF’s eenvoudiger, goedkoper en vaak performanter dan actief beheer.

De kernvraag is dus:

• zorgt de groei van passief beleggen voor structurele vertekening en risico?
• of blijft de markt efficiënt dankzij actieve beleggers die opportuniteiten benutten?
• en als passief blijft groeien, waar ligt dan het kantelpunt?

Hoe zien jullie dit? Is de opmars van ETF’s een rationele evolutie, of bouwen we stilaan een structureel risico op in de markt?