Krijgt Oekraïne weldra 140 miljard euro uit België?

Ik beleg nu bijna 38 jaar. De eerste 20 jaar van dat parcours, van 1988 tot 2008, vroeg de bank of beursmakelaar me telkens wanneer ik aandelen kocht of ik die effecten wou geleverd krijgen of dat de financiële instelling ze voor mij mocht bewaren. Wat denk je? Kocht ik aandelen, dan wou ik die in mijn handen hebben. Soms waren dat pareltjes, gedrukt op veiligheidspapier en vaak versierd met een mooi logo en handtekeningen van bestuurders. Betaalde het bedrijf een dividend, dan kon je de schaar bovenhalen en een couponnetje knippen van je aandeel, waarna de bank het dividend op je rekening zette. Mooie tijden!

Maar dat gaat dus niet meer. Sinds 2008 is het verboden om nog effecten op papier te verhandelen. Aandelen, obligaties en deelbewijzen van fondsen zijn nu niet meer dan wat letters en cijfers in je digitale effectenrekening. Die regel geldt voor groot en klein. De effecten moeten dus ergens bewaard worden. ’s Werelds grootste speler in die sector heet Euroclear en die vinden we in Brussel. Het bedrijf beheert en bewaart voor meer dan veertigduizend miljard euro (!) aan effecten. Daar mag dus niks mislopen.

In de digitale kluizen van Euroclear zit ook voor zowat 185 miljard euro aan beleggingen uit Rusland. Het gaat vooral om schuldpapier dat eigendom is van de Russische centrale bank. Dat fortuin is ‘bevroren’ sinds de inval van Rusland in Oekraïne. De Russen kunnen dus niet meer aan hun beleggingen en de opbrengsten (intresten en dividenden) worden sindsdien aan Oekraïne geschonken. Nu is Europa, of althans een groot deel van Europa, van plan om ook nog eens 140 miljard euro van die Russische bezittingen te ‘lenen’ aan Oekraïne. Rusland is uiteraard woedend, want het gaat om Russische eigendommen. De Russen zien het als diefstal en dreigen met represailles.

Niet alleen de Russen zijn van mening dat dit niet zomaar kan. Ook Viktor Orbán is tegen. En juristen zien het ook niet zitten. Want Rusland wil uiteraard zo snel mogelijk die beleggingen terug. Volgens Europa kan dat ook, maar wel pas na de oorlog. Het is dan de bedoeling dat Oekraïne het geld terugbetaalt aan Rusland met de opbrengst van de herstelbetalingen die Rusland zou moeten uitkeren aan Oekraïne. Dat is het plan. Lukt dat allemaal niet, dan zal de Europese Unie het geld wellicht moeten overschrijven naar Rusland. Onze premier zal vandaag of morgen op de Europese top wellicht de expliciete garantie vragen dat in ieder geval niet alleen ons land zal aansprakelijk gesteld worden. Zoveel geld hebben we immers niet.

Bekijk ook De Tafel van Gert – Seizoen 7, Aflevering 31.

Dit artikel verscheen eerder in HBVL.