Obligatie vroegtijdig verkopen?

Overweeg je een obligatie te verkopen? Gebruik dan onze nieuwe tool! 

In het verleden hadden we al een calculator om te gebruiken bij de aankoop van een obligatie, nu hebben we er ook eentje die je kan helpen bij de verkoop ervan. Bekijk hier het overzicht van onze handige tools.

Obligaties hou je meestal bij tot de vervaldag. Maar heb je centen nodig, kan je ook overwegen obligaties te verkopen. En net zoals een aandelenportefeuille kan je een obligatieportefeuille ook actief beheren. Dit kan inhouden: winst nemen, kredietrisico inperken, de spreiding over debiteuren en sectoren verbeteren, de looptijden verkorten of verlengen, muntrisico en muntspreiding aanpassen, eventueel verlies nemen als maatregel van risicobeheer, enz. 

Een overweging kan ook zijn dat aan de huidige koers je restrendement tot de vervaldag te laag is geworden tegenover alternatieven. Dat is vergelijkbaar met aandelen waarvan de P/E hoog is geworden en dus een laag theoretisch verwacht rendement hebben (verwacht rendement = het omgekeerde van de P/E).

Om dit restrendement van obligaties te berekenen hebben we een tool ontwikkeld die ook rekening houdt met de transactiekosten. Deze kosten verlagen immers je effectieve verkoopkoers en verhogen dus je restrendement (of rendementsderving) bij verkoop. Met andere woorden, kosten maken het minder aantrekkelijk om te verkopen en dit vertaalt zich in een hoger restrendement.

En in de tool houden we uiteraard ook rekening met de fiscaliteit van obligaties. De roerende voorheffing speelt immers niet op het rendement maar op de coupon. Als je een obligatie aanhoudt aan een koers onder pari (100) dan is de coupon lager dan het rendement tot de vervaldag (yield to maturity). Als je daarentegen een obligatie aanhoudt aan een koers boven pari dan is de coupon hoger dan het restrendement. Dit maakt dat de effectieve belastingvoet op dit rendement hoger is dan 30% (en omgekeerd bij koers onder pari). Dit is een belangrijk aandachtspunt bij de aan- en verkoop van obligaties. 

Bij de verkoop van obligaties krijg je verlopen rente sinds de vorige coupondag. Die krijg je meestal bruto, dus zonder inhouding van RV (uitzondering: BE codes die netto worden afgerekend), Dit betekent dat je de onbelaste verlopen rente moet aangeven in je personenbelasting. Helaas speelt dit in één richting en kunnen we het teveel aan RV bij aankoop niet terugkrijgen. We betalen bij aankoop immers de verlopen rente bruto (tenzij bij BE codes) maar ondergaan RV op volledige volgende coupon.

Voorbeeld ter illustratie met tool 

Stel je hebt een obligatie van VW Leasing met vervaldag 25/9/2031 en een coupon van 4,75% (XS2694874533). Op 19 juni 2025 kan je die verkopen aan de koers van 105,8% (de biedkoers). Het bruto-restrendement aan die koers is 3.69%. De kosten (makelaarsloon en beurstaks), 0,4% in het voorbeeld, verlagen je effectieve verkoopprijs en verhogen dus je rendementsderving bij verkoop tot 3,76 %. Dit bruto restrendement is nog steeds interessant. Maar na RV komt je netto-restrendement nog maar uit op 2,38 %. De vraag is dus of je dit voldoende hoog vindt in vergelijking met alternatieven, ook rekening houdend met verschillen in risico. Een Franse staatsobligatie met ongeveer dezelfde looptijd (FR0014002WK3 25/11/2031) bv. biedt 2.78 % netto op hetzelfde moment. Ook arbitrages binnen dezelfde risicocategorie kunnen interessant zijn.

Noot : In de tool kan je de terugbetalingsprijs aanpassen, rekening houdend met een eventuele voorheffing op het verschil tussen uitgifteprijs en 100. In dit voorbeeld is de uitgifteprijs 99,175, dus de gecorrigeerde terugbetalingsprijs is 99,75. Weinig impact op de berekeningen. 

Werk met een limiet als je verkoopt!

Als je verkoopt, moet je zeer voorzichtig zijn met de koers, want heel wat obligaties zijn niet erg liquide. Kijk dus naar de handel en het orderboek en naar het verschil tussen bied- en laatkoers. De biedkoers is relevant en die kan tegenvallen. Kijk bv. naar de koersen op de beurs van Frankfurt, daar is veel obligatiehandel. Stel absoluut een limiet in.

En de meerwaardebelasting? 

We gaan ervan uit dat ook obligaties zullen onderworpen zijn aan de meerwaardebelasting, zowel bij verkoop als op vervaldag. Volgens het laatste ontwerp zal als startpunt van de berekening van de meerwaarde de koers gelden van 31/12/2025. Op basis hiervan zullen de banken de belasting inhouden. Als je aankoopkoers evenwel hoger was dan de startwaarde, zal je achteraf aan de fiscus om een rechtzetting kunnen vragen mits bewijs. 

In de praktijk zullen vooral obligaties die op 31/12/2025 onder pari noteren op vervaldag aan de meerwaardebelasting onderworpen worden. Maar groot zal de impact nooit zijn met de geplande belastingvoet van 10%, temeer omdat je het effect van de belasting op je rendement ook moet uitsmeren over de houdperiode. (Je kan dit simuleren in de tool door een gecorrigeerde terugbetalingsprijs in te voeren die een mogelijke belasting verrekent). Ons advies is dus om in je obligatiestrategie op dit moment geen rekening te houden met de geplande meerwaardebelasting. En rendement (deels) belast aan 10% blijft nog steeds beter dan rendement belast aan 30% (of hoger bij aankopen boven pari).