Min 50 basispunten: van havik naar duif

Het is een examenvraag die ik al een paar keer heb gesteld. Hoe kan je centraal bankiers vergelijken met vogels? Ik krijg dan de gekste antwoorden te lezen. “Centraal bankiers overzien het geheel. Net als vogels lijken ze hoog in de lucht te vliegen.” Niet slecht gevonden. Of ook: “Centraal bankiers zijn zo vrij als een vogel. Ze kunnen en mogen doen wat ze willen.” Dat komt ook in de buurt. Maar ik geef je ook nog het juiste antwoord mee, in geval je ooit examen van me zou hebben.

Centraal bankiers zijn ofwel duif of havik. Een havik is streng en scherp, vooral dan voor de inflatie. Een hoge inflatie doet geld snel (veel) minder waard worden. Dat moet de centraal bankier vermijden. En dus zal hij de rente verhogen, ongeacht de pijn voor het bedrijfsleven. Die hoge rente maakt het veel duurder om te lenen. Dat is niet goed voor de economie, maar in principe wel noodzakelijk om het vertrouwen in het geld te behouden. Want als de waarde van ons geld te snel daalt – als de prijzen dus te snel en te hard stijgen, dan is ons geldsysteem om zeep. Kijk maar naar Turkije of Venezuela, landen met hoge inflatie, waar het geld in snel tempo waarde verliest.

Daarnaast heb je dus ook nog de duiven. Dat zijn zachte heelmeesters. Ze vinden het niet zo erg dat de inflatie wat hoger is dan normaal. Ze willen vooral een zo laag mogelijke rente om de economie zoveel mogelijk te ondersteunen. Dat is goed voor een zo hoog mogelijke werkgelegenheid en dus een zo laag mogelijke werkloosheid. Iedere job telt en als ons geld dan wat minder waard wordt, dan is dat maar zo.

Eigenlijk zijn beide doelstellingen heel nobel. De economie en de werkgelegenheid zijn uiteraard heel belangrijk. Maar idealiter geloven we ook dat de muntjes en de biljetten in onze portemonnee en het bedrag op onze bankrekening hun waarde behouden. Dan is iedereen gerust en tevreden.

De afgelopen jaren waren de centraal bankiers vooral havik. Dat moest ook wel. Na de pandemie en de lockdowns was de inflatie opgelopen tot het hoogste niveau sinds de jaren ’80. Geld moest snel weer duurder gemaakt worden en dus trokken centraal bankiers de rente op. Maar nu verdwijnen de haviken van het toneel en komen er weer meer duiven. Gisterenavond nog in de VS, waar de dollarrente voor het eerst sinds maart 2020 werd verlaagd. Die duiven zal je niet snel wegkrijgen. De rente zal wellicht, zowel in euro als in dollar, nog vaak verlaagd worden. Goed voor wie leent en/of belegt, minder goed, helaas, voor de spaarder.

Pascal

ps: morgen publiceren we nog een artikel over de relatief forse rentedaling in de VS en wat ook wij daarvan gaan voelen in onze portemonnee.