Stormweer op de beurs? Bouw een portefeuille voor alle seizoenen

Al bijna een maand zien we vooral rode beurzen en vorige week maandag noteerde Tokio een crash van meer dan 12%. Staat er een beurswinter voor de deur? En hoe kunt u uw beleggingsportefeuille indekken tegen stormweer?

Na goede economische tijden volgt er altijd een terugval of crisis. Maar wanneer komt dat moment: nu, volgende maand, volgend jaar of nog later? Dat weet niemand. De centrale banken en daarna de overheden hebben gigantische kapi­talen in de economie gepompt, die ook na de coronacrisis nog lange tijd brandstof waren voor economische groei. Maar stilaan raken die reserves bij bedrijven en consumenten op en nemen nieuwe scenario’s het over.

Wat betekent die nieuwe realiteit voor de ‘kleine’ belegger? Vijf tips om u voor te bereiden.

1. Zorg dat u cash hebt

Zolang de beurszon schijnt, mag u maximaal in aandelen beleggen. Op lange termijn renderen die het meeste, maar ze dragen ook het hoogste risico. De koersen zijn vaak volatiel en als het tegenzit, kunnen ze diep vallen. De economie herstelt altijd van recessies, maar niet alle bedrijven doen dat. Elke crisis legt zwakheden bloot en veroorzaakt onverwachte negatieve effecten.

Een deel van uw portefeuille in cash aanhouden, maakt dat uw vermogen dan minder zakt. Maar vooral: zoals het een goede belegger betaamt, hebt u dan de nodige middelen om (te) fors afgeprijsde aandelen te kopen. Zo zaait u voor een rijke oogst, later.

Net zoals een hausse de koersen overdreven omhoog stuwt, overdrijven beleggers in baisses. In zulke periodes zet u uw cash aan het werk. Koop regelmatig in schijfjes, want het is onmogelijk te weten wat de bodem is. Weet dat uw aankopen gepaard kunnen gaan met een ongemakkelijk gevoel, omdat pessimisten u in die donkere dagen zullen afraden om te kopen.

2. Verkoop ‘gevaarlijke’ onder­nemingen

Nog voor de kranten vol economische kommer en kwel staan, houdt u best grote schoonmaak in uw aandelenportefeuille. Zo komt u aan de klinkende munt van stap 1. Bedrijven met veel schulden, verlieslatende ondernemingen of bedrijven waar de activiteiten op de een of andere manier onder druk staan, onderwerpt u aan een kritische blik. Doe dat voor de crisis is losgebarsten! Bij twijfel verkoopt u geheel of gedeeltelijk.

Zelfs zwakke bedrijven kunnen overleven, maar dat gaat dan ten koste van de aandeelhouder. In goede tijden is er (over)winst, maar pas nadat alle andere stakeholders hun deel hebben gekregen. In slechte tijden is er niets voor de aandeelhouder. Integendeel: als er vers kapitaal nodig is, worden de bestaande aandeelhouders vaak ‘verwaterd’ – hun belang in het bedrijf valt terug tot een fractie. En vergeet niet: in een crisis komen de zwakheden van bedrijven pas echt tot uiting. Bedrijven die al in goede tijden veel schulden aangingen, moet u mijden als de pest.

3. Diversifieer over sectoren en bedrijven

Het lijkt evident, maar steeds weer blijkt dat mensen dit advies in de wind slaan. Ze beleggen alleen in wat populair is. Bedrijven die genieten van sterke trends, zoals de digitalisering, kunnen lang erg succesvol zijn, maar niets is eeuwig.

De Amerikaanse index S&P 500 wordt vandaag als nooit tevoren gedomineerd door de bigtechbedrijven (zoals Microsoft, Apple, Nvidia, Alphabet, Tesla, …). Wie de grote beursindices per decennium bekijkt, zal merken dat die namen zelden onveranderd blijven. Microsoft is een uitzondering. We zullen niet het einde van de Magnificent Seven voorspellen en er mag nog in belegd worden, maar niet alles. Zullen hun enorme investeringen in artificiële intelligentie wel leiden tot extra winst? Of zal AI vooral leiden tot een nieuwe orde aan leidende bedrijven?

Let op: beleggers durven sommige bedrijven als onoverwinnelijk te beschouwen en ze te hoog waarderen. Dan kan zelfs sterke groei geen meerwaarde meer opleveren. Let ook op voor wat op diversificatie lijkt. Is de MSCI World Index nog wel echt een wereldindex, met een gewicht van 70% voor Wall Street en meer dan 20% voor de grootse zeven aandelen? Daarom: geef plaats aan diverse sectoren en ook voldoende bedrijven uit Europa en Azië.

4. Beleg in veel types aandelen

Het ene aandeel is het andere niet. Zo wordt vaak een opdeling gemaakt in groeiaandelen, kwaliteitsaandelen en waardeaandelen. Daarnaast zijn er verschillen in beurskapitalisatie (de waarde van alle aandelen maal de beurskoers). Die kan variëren van ‘mega’ (zoals de Magnificent Seven, met elk een waarde van meer dan 1.000 miljard dollar) en large caps (van 10 tot 1.000 miljard) tot de mid- en smallcaps (afhankelijk van de regio: met een waarde van minder dan 5 miljard of minder dan 1 miljard).

Vooral de laatste categorie heeft het door schaalvergroting (en de populariteit van indextrackers en grote beleggingsfondsen) moeilijk. Terwijl veel smallcaps vroeger gemiddeld beter rendeerden dan bedrijven met een grote beurs­kapitalisatie, is dat al jaren niet meer zo. Daardoor mijden zelfs kleine beleggers die aandelen, terwijl ze een nuttige diversificatie kunnen zijn.

Er is een grote voorkeur voor groeiaandelen omdat onder meer de Magnificent Seven daar geweldig geslaagde voorbeelden van zijn. Maar daardoor worden bedrijven gemeden die niet fors groeien. Toch kunnen dat soort waarde­aandelen interessant zijn, want ze zijn (te) laag gewaardeerd. Voorbeelden zijn Solvay, Bayer, Pfizer en DHL. Vaak zijn dat rendementsaandelen, die een stevig dividend bieden. Vergeet ook niet de vastgoedaandelen, die fors gezakt zijn toen de rente begon te klimmen. Ondertussen is de rente aan het zakken en zijn de vastgoed­aandelen nog niet hersteld.

5. Benut uw voordeel als kleine belegger

Beleggen in aandelen is omgaan met onzekerheid, maar ook leren gebruikmaken van inefficiënte markten. Bijvoorbeeld een gebrek aan liquiditeit (verhandelbaarheid).

Een voorbeeld uit de crash van afgelopen maandag: Tubize, de controleholding die alleen aandelen van farmabedrijf UCB bezit, zakte 10,4%, terwijl UCB ‘maar’ 4,4% daalde. De waarde van Tubize zakte dus eigenlijk ook 4,4%, maar het aandeel daalde forser doordat er op die zwakke beursdag meer ongelimiteerde verkooporders waren versus weinig kopers.

Dat brengt ons naadloos bij de tip om voor aandelen die u interessant vindt, lage aankooplimieten te plaatsen. Dat mag gerust ver onder de huidige koersen zijn, zeker als het over hooggewaardeerde aandelen gaat. DEME, de Belgische wereldleider in het plaatsten van offshore windmolenparken, zakte maandag voor even met 14%, en herstelde daarna tot -3,9%. Het risico dat een koers niet zakt tot uw aankooplimiet moet u er bijnemen, maar u kunt er alleszins geen verlies op lijden.

Dit artikel verscheen eerder in De Standaard