Terug van weggeweest: de kasbon

Staatsbank Belfius lanceert deze maand opnieuw een oude favoriet: de kasbon. De oudere spaarder kent dat, maar voor jongere beleggers is het nieuw. Ik kocht vroeger ook wel eens een kasbon, maar dat is al even geleden. Is de nieuwe variant interessant?

Een kasbon kan je nog het best vergelijken met een staatsbon. Het grote verschil is uiteraard dat een staatsbon uitgegeven wordt door de overheid. Een kasbon is een uitgifte van een bank. Beide zijn schuldinstrumenten, zeg maar obligaties, met een coupon of rente, en een vervaldag. Het zijn allebei heel simpele producten en het is net die eenvoud die ze geliefd maakt bij een groot publiek. Vaak is zo’n bon een van de eerste beleggingen waar een spaarder op inzet. Want meer moet dat niet zijn.

Waarom verdween de kasbon?

Het is dan ook verwonderlijk dat de kasbon uit het aanbod van de banken verdween. Daar zijn twee redenen voor. Ten eerste was er de verplichte digitalisering. Voor 2008 kon je in je bankkantoor een kasbon kopen en die door je bankier laten uitprinten, om die thuis of in de bank te bewaren in een kluis. Dat kan en mag sinds 2008 niet meer. Vandaag zijn al je beleggingen immers digitaal en niet meer dan een lijntje op je effectenrekening. Heel wat banken vervingen de kasbon door de termijnrekening. Het principe is hetzelfde: je zet je geld voor een bepaalde tijd vast en krijgt daarom een hogere rente dan op je spaarrekening.

De tweede reden waarom de kasbon sterk inboette aan populariteit is de lange periode van extreem lage rente. Daardoor waren spaarders helemaal niet geneigd om hun geld op die manier voor lange tijd vast te zetten. Exit kasbon.

Niet zo goed als de Van Peteghem-bon

Maar nu maakt het product weer een entree langs de grote poort. Het succes van de Van Peteghem-bon die eind augustus vorig jaar werd gelanceerd en op 4 september op vervaldag komt, toont aan dat spaarders weer hun geld willen stoppen in een ‘bon’. Bij Belfius redeneert men blijkbaar dat als de staatsbon het goed doet, de nieuwe kasbon wellicht ook wel weer een succes zal worden.

Enige voorzichtigheid is wel geboden, want de Van Peteghem-bon was net zo populair omdat je er een relatief hoog nettorendement van 2,81 procent mee kon versieren op korte termijn. Belfius zou kasbons lanceren met korte en lange looptijden. Op die kasbons moet je ook nog eens 30 procent roerende voorheffing betalen. Dat knaagt aan het rendement. Daarom waren de laatste staatsbonnen geen groot succes meer. Ze konden niet tippen aan de uitgifte van de Van Peteghem-bon.

Toch is de strategie van Belfius begrijpelijk. Centrale banken denken tegenwoordig weer luidop aan een rentedaling. Daardoor zouden defensieve renteniers geneigd kunnen zijn om hun centen toch weer voor lange tijd vast te zetten. Zo zijn ze tenminste zeker van hun toekomstige rente.

Rijk zal je nooit worden met een kasbon, maar dat is ook niet de bedoeling van een koper. Die wil de zekerheid dat hij op de vervaldag weer zijn geld terugkrijgt plus een beetje rente, zolang de kasbon loopt. En stel dat een bank in financiële problemen komt, dan geldt de spaardepositogarantie niet alleen voor de spaarrekening, maar ook voor de termijnrekening én de kasbon. Enkel wanneer je een achtergestelde kasbon zou kopen, loop je meer risico. Maar bij mijn weten worden die producten in ons land gelukkig niet aangeboden.

22 miljard euro komt weer vrij

Belfius heeft een groot cliënteel dat geïnteresseerd zou kunnen zijn in kasbons. De voorlopers van de bank waren immers Gemeentekrediet en BACOB. Laat dat nu net twee financiële instellingen zijn die volop spaargeld hebben omgezet in kasbons. Het is dan ook geen toeval dat ik daar begin van de jaren 90 van de vorige eeuw mijn kasbons kocht. Ik kreeg toen nog ruim 9,5 procent rente op kasbons met een looptijd van twaalf jaar!

Het waren zelfs kapitalisatiebons, waarbij de rente ook nog eens intrest opbracht. Zulke kapitalisatiebons zouden nu ook een goede aanvulling zijn in het aanbod van de banken, al zal Belfius ze in eerste instantie wellicht nog niet aanbieden. Maar wat niet is kan nog komen.

De meeste andere banken wachten nu af en volgen Belfius voorlopig nog niet. Maar als de bank succes boekt met de kasbons en als klanten van andere banken hun geld beginnen over te schrijven naar Belfius om er kasbons mee te kopen, dan mag je er zeker van zijn dat andere banken zullen volgen. Bankiers houden de concurrentie goed in het oog, wetende dat beleggers op 4 september, wanneer de Van Peteghem-bon vervalt, een nieuwe bestemming zoeken voor 22 miljard euro.

Kopen?

Maar is de kasbon echt een interessant instrument? Voor velen wellicht niet, omdat de rente, zeker na roerende voorheffing, te laag zal blijken. Je mag die rente vergelijken met de rente die je nu krijgt op termijnrekeningen of op uitstaande Belgische staatsobligaties met eenzelfde looptijd. Dan spreken we over 2,7% bruto of 1,89% netto op 5 jaar, en 3% bruto of 2,1% netto op 10 jaar. Dat zijn vergoedingen waar velen niet bepaald wild van worden. De Belfius Fidelity spaarrekening, bijvoorbeeld, biedt al 2% netto en er zijn concurrenten die nog meer geven op de spaarrekening.

Klanten zouden pas aanschuiven voor de nieuwe kasbons als Belfius het initiatief in de schijnwerpers zou zetten met een tijdelijke promotie van een hogere rente. Ook de rentedaling bij de Europese Centrale Bank zou, zeker als die gevolgd wordt door een renteverlaging op het spaarboekje, nog voor interesse kunnen zorgen. Maar de kasbon zal altijd een nicheproduct blijven voor de spaarder die wel wil beleggen, maar niet durft.

De banken die geen kasbons aanbieden, maar wel termijnrekeningen, zullen bovendien beweren dat een termijnrekening quasi hetzelfde is als een kasbon. Maar als ik zou moeten kiezen tussen een termijnrekening en een kasbon die beide dezelfde rente geven voor eenzelfde looptijd, dan opteer ik voor de kasbon. Want stel dat je onverwacht toch voor de vervaldag je geld nodig zou hebben, dan kan je voor je termijnrekening alleen terecht bij je bank.

De meeste mensen zullen voor de verkoop van hun kasbon ook automatisch aankloppen bij hun bank, maar ze hebben een alternatief. Je kan een kasbon immers ook nog aanbieden op de wekelijkse veiling van de Brusselse beurs, die tegenwoordig de ‘Euronext Expert Market’ heet. Als de Brusselse beurs daarvoor een klein beetje reclame zou willen maken, dan is het goed mogelijk dat je daar bij verkoop meer zal ontvangen dan wanneer je je kasbon weer verkoopt aan je bank.

Waar koop je een kasbon best?

Een spaarder die op zoek is naar een koopje kan trouwens ook terecht op die Expert Market. Wanneer je ziet dat er kasbons worden aangeboden, kan je via je broker een bod doen. De meeste spaarders die een kasbon willen kopen, zullen echter aankloppen bij hun bank. De bankier kan je dan meteen meegeven welke rente je krijgt op de looptijd die je verkiest. Vanaf volgende maand kan dat dus al bij Belfius en wellicht zijn er nog een aantal banken die op termijn zullen volgen met een aanbod van kasbons.