Bang voor het silhouet van de Tafelberg

Pas na twee dieprode dagen op Wall Street kwamen beleggers vrijdag wat op adem. Volgende week kunnen ze zich afvragen of de boodschap van de Federale Reserve van woensdagavond echt zo negatief was. Wat is daar eigenlijk gebeurd, want de rente werd niet aangepast?

In de weken tevoren werd onder beleggers al druk gesproken over de ‘Tafelberggrafiek’. De hoofdeconoom van de Bank of England, Huw Pill, had in een toespraak in Kaapstad, Zuid-Afrika de contouren van die bekende plaatselijke berg gebruikt als metafoor voor de grafiek die de rente zou kunnen beschrijven. De Tafelberg gaat aan de ene kant steil, bijna loodrecht omhoog. Dan is er een lange, horizontale rug die op het einde weer bijna verticaal naar beneden gaat. Hij heeft, kortom, het silhouet van een tafel. De beleidsrente heeft de eerste loodrechte klim al gemaakt. De centrale banken hebben de rente fors en snel opgetrokken. Pill zegt met zijn metafoor dat ze wel eens lang hoog zou kunnen blijven.

Dat is het scenario waar de beleggers maanden geleden niet op rekenden. Ze dachten dat de centrale banken de rente snel weer zouden verlagen. De Fed liet woensdagavond de rente onveranderd. Dat was niet het slechte nieuws. Maar uit een reeks andere prognoses doemde het silhouet van de Tafelberg op. Ten eerste verhoogde de Fed de prognoses voor de economische groei van de Amerikaanse economie voor dit en volgend jaar. Bovendien zou de Amerikaanse centrale bank de rente dit jaar nog een keer willen verhogen en zal de rente in 2024 hoger blijven dan eerst gedacht.

Die aannames komen van de zogenoemde ‘dot plot-grafiek’ die elk kwartaal inzicht geeft in de verwachtingen van 19 leden van de Fed. Ieder van hen duidt op een tijdlijn aan waar volgens hem de beleidsrente aan het einde van de drie volgende jaren zou kunnen/moeten staan. Op die grafiek staan op het einde van elk jaar 19 bolletjes. Daar is nu af te lezen dat de meeste leden van de Fed de rente nog een trapje hoger zien gaan. Dat was vorige keer al zo. De grote verandering tegen de vorige dot plot-grafiek is dat de leden de rente volgend jaar maar twee keer naar beneden zien gaan tegenover vier keer een kwartaal geleden. ‘Hoger voor langer’ dus, of het beeld van de Tafelberg. Maar zoals Fed-voorzitter Jerome Powell woensdagavond benadrukte: economische voorspellingen zijn onbetrouwbaar. Daarmee doelde hij zonder twijfel ook op de dot plot-prognoses van de 19 Fed-leden. Daarvan mogen er maar 12 stemmen over de rente. De tafelberg van de rente is dus niet uit steen gehouwen.