De Beursweek: Een nieuw rentetijdperk, met of zonder schokken

Als in een straatgevecht tussen mannen in maatpak, haalt de overheid meer dan 22 miljard euro uit de markt. Dat is een ­kolossaal bedrag, dat aangeeft dat de banken allesbehalve op beide oren kunnen slapen. Niet alleen verzwakt hierdoor hun financieringsbasis, een pak van dat geld verhuisde bovendien zonder dat ze als tussenpersoon tussen burger en schatkist konden fungeren.

Nog fundamenteler is dat het mega­succes van de staatsbon de overgang ­markeert naar een financieel ander tijdperk, zegt Mohamed El-Erian, de oud-ceo van Pimco, een grote specialist in vastrentend beleggen.

Van een lage rente naar een hoge rente: dat is niet zo futiel als het klinkt, want het zet een rem op kredieten en groei. En dat zullen we nog lang voelen. De vraag is of het zacht kan, of met zware schokken gepaard zal gaan.

Jawel, wie intekende op de staatsbon, krijgt een behoorlijk vergoeding, maar de overheid moet die wel ophoesten. En dat geldt voor iedereen die kredieten aangaat, zowel voor bedrijven, als voor mensen die een huis willen kopen. De hogere leningkosten vergroten bovendien het risico dat er problemen komen met de terugbetaling. Als dat te vaak gebeurt, is het hek van de dam.

Er is één geluk: de kredieten met lage rentevoeten vervallen niet allemaal tegelijk. De schok kan dus gespreid worden. Maar de renteklim mag zo stilaan een pauze nemen, want anders wordt hij een muur waar we niet langer overheen kunnen. De zenuwachtigheid ­is gestegen sinds de Fed de rente boven de 5% tilde en de tienjaarsrente in de VS met bijna 4,4% het hoogste peil in 16 jaar bereikte.

De hogere rente heeft al veel afgeremd. Er was al een milde recessie in Duitsland. De bouwsector stokt in Europa. En ook in de VS gaan alarmsignalen af. Detailhandels en discounters als Foot Locker of Dollar Tree signaleren dat Joe Sixpack zijn kredietkaart op zak houdt. Daarom werd er vrijdag weer met argusogen gekeken naar het maandelijkse jobrapport. Want de krappe arbeidsmarkt kan structureel een hogere inflatie brengen en dus nog hogere rentes. Tot grote opluchting van beleggers lijkt de druk toch wat van de ­ketel te gaan. Er kwamen iets meer banen bij dan verwacht (187.000), maar het aantal mensen op arbeidsactieve leeftijd nam nog meer toe. Daardoor steeg het officiële werkloosheidscijfer van 3,5 naar 3,8%. Dat moet de opwaartse druk op de lonen (en dus de inflatie) weghalen. En jawel: het gemiddelde uurloon ging maar ­beperkt hoger. Strategen verwachten nu dat de volgende rentestap van de Fed een verlaging zal zijn.