Geldexpert vreest voor de toekomst van beleggingsclubs: “Dit zal voor vele clubs de druppel te veel zijn”

Slecht nieuws voor beleggingsclubs. Binnenkort moeten ze – vanwege de toegenomen administratie – een nieuwe jaarlijkse bijdrage betalen bij Bolero, de online broker van KBC. Volgens onze geldexpert Pascal Paepen kan dat voor heel wat van die clubs de doodsteek zijn. Waarom heeft die extra kost zo’n impact? En kan je niet gewoon van platform veranderen? “Brokers hebben de kost om te verhuizen aanzienlijk verhoogd, maar er is wel een manier om de extra kosten te vermijden.”

Pascal Paepen 28-06-23, HLN.be

Leden van beleggingsclubs moeten vanaf 1 januari 2024 een extra kost van 25 euro per clublid betalen – met een minimum van 250 euro – om gebruik te maken van het online beursplatform Bolero. 25 euro per jaar lijkt misschien weinig, maar zo redeneert een belegger niet. De meeste leden schrijven maandelijks 50 euro over naar hun beleggingsclub, waarmee die dan gaat beleggen.

Elk lid betaalt dus 12 keer 50 euro per jaar, of in totaal 600 euro. En dat betekent dat de extra kost van Bolero liefst 4 procent van de inleg van de clubleden wegknabbelt. Dat is veel, vooral omdat het platform daarnaast bij iedere transactie ook nog ‘gewone’ kosten aanrekent. Dat extraatje zal voor vele clubs de druppel te veel zijn. En daarom verwacht ik dat heel wat clubs de stekker eruit zullen trekken.

Geen concurrentie

Kunnen de beleggingsclubs dan niet overstappen naar een andere broker en de concurrentie haar werk laten doen? In de praktijk blijkt dat niet zo eenvoudig. Het mag dan gemakkelijk zijn om van bank te veranderen, je broker inruilen blijkt veel moeilijker. Daar zijn twee redenen voor. De eerste is dat brokers de afgelopen jaren de kost om te verhuizen aanzienlijk hebben verhoogd.

Stel dat je weg wil bij Bolero, dan moeten de beleggingen die je bij de broker aanhoudt overgeschreven worden naar een rekening bij een andere broker. Daarvoor rekent Bolero 50 euro ‘per lijn’ aan. Heb je bijvoorbeeld belegd in Barco, Bekaert, Tubize en tien andere beursgenoteerde ondernemingen, dan bedraagt de rekening 13 maal 50 euro, oftewel 650 euro. Heel wat clubs draaien al jaren mee en hebben vaak tientallen verschillende beleggingen in portefeuille. Dan tikt de rekening snel aan.

Er is nog een tweede reden waarom een verhuis van Bolero naar een andere broker moeilijk is. In Vlaanderen heeft Bolero zowat het monopolie op beleggingsclubs. Dit jaar nog liet Saxo Bank – het vroegere BinckBank – weten te stoppen als platform voor beleggingsclubs. De brokers klagen over de toenemende administratieve verplichtingen die de beurswaakhond FSMA hen oplegt in de strijd tegen witwassen. Die evolutie is bijzonder jammer, want beleggingsclubs behoren zowat tot het patrimonium van beleggend Vlaanderen. Het zou triest zijn als die cultuur zou verdwijnen.

Wat is het nut van een beleggingsclub?

In een beleggingsclub wordt vooral kennis gedeeld. Leden helpen er leden en behoeden elkaar zo voor fouten en stommiteiten. Met velen weet je immers altijd meer dan alleen. In beleggersjargon heet dat de ‘wisdom of the crowd’. Er is maar één iemand in de groep die meer moet weten dan een ander, en door die kennis te delen kan iedereen er wel bij varen. Ik heb al enkele honderden vergaderingen van beleggingsclubs bijgewoond. Telkens weer valt het me op dat de clubleden dankzij onderlinge discussie van elkaar leren. Op die manier wordt er goed belegd. Die beleggingen zijn dan weer broodnodig, onder meer om de vergrijzing te kunnen betalen.

Maar in tegenstelling tot de vele duizenden Vlamingen die nu nog aangesloten zijn bij een beleggingsclub, zijn onze beleidsmakers minder overtuigd van het nut van goede beleggingen. Het lijkt wel alsof politici vooral de spaarrekening willen promoten. Zo komen we er niet. De spaarrekening blijft een verliesrekening. Zelfs als we daar voortaan een procentje meer op zouden krijgen. Wie spaart ziet zijn geld minder waard worden door de inflatie. En zo zullen er in de toekomst almaar minder mensen zijn die de rekening van het rusthuis kunnen betalen. Het beleid zal dat wellicht enkel beseffen wanneer het al te laat is.

Wat nu?

Ik zou willen vragen dat iedereen die er nu aan denkt om te stoppen met het lidmaatschap van een beleggingsclub, daar toch nog eens over nadenkt. Gooi het kind niet weg met het badwater. Verkoop desnoods wel de beleggingsportefeuille van de club. Zo vermijd je de extra brokerkosten en de bijkomende administratieve plichten. Maar blijf samenkomen en ideeën uitwisselen. Een beleggingsclub blijft waardevol, of je nu met echt geld belegt, of een fictieve portefeuille bijhoudt.

De financiële wereld blijft een jungle. Bijna wekelijks komen er nieuwe producten op de markt die de belegger willen verleiden. Als individu ben je vaak niet opgewassen tegen de creativiteit van finfluencers en zakenbankiers. Als team ben je veel sterker. Daarom: stop niet met de club. Er valt nog zoveel te leren over de financiële wereld. De overheid zou zijn burgers net moeten stimuleren om zich aan te sluiten bij een beleggingsclub in plaats van beleggers en hun clubs te stigmatiseren.