“Op een jaar tijd is zo’n 4 miljard euro van pensioenspaarfondsen in rook opgegaan”: wat doe je best als je op die manier aan pensioensparen doet?

Misschien ben je zelf geen actief belegger en doet het je ook niet zoveel dat de beurzen er een slecht jaar hebben opzitten? Maar doe je wel aan pensioensparen via een pensioenspaarfonds? Weet dan dat je dit jaar ook wat armer bent geworden door de dalingen op de beurzen. Wat doe je dan best? We vragen het aan onze geldexpert Pascal Paepen. Die geeft concrete tips waarmee je als pensioenspaarder kan schuilen voor een storm op de financiële markten.

De daling op de aandelen- en obligatiemarkten heeft ook de pensioenspaarder pijn gedaan. Dat is logisch. Een pensioenspaarfonds bestaat nu eenmaal altijd uit aandelen en obligaties. De prijzen voor obligaties zijn gedaald door de sterke stijging van de rente. De aandelen koersten in 2022 lager door de verslechterde economische vooruitzichten en de herwaardering van aandelen als gevolg van de oplopende rente. Eind september bedroeg daardoor het gemiddelde verlies op een pensioenspaarfonds 17% op jaarbasis. Dat kan al tellen, vooral als je weet dat er maar liefst 1,8 miljoen Belgen aan pensioensparen doen en dat die een goed jaar geleden gezamenlijk nog 24,6 miljard euro in hun pensioenspaarpotten hadden. Op een jaar tijd is daarvan zo’n 4 miljard euro in rook opgegaan.

Neem geen verlies

Is dat nu een drama? Neen, toch niet. Pensioensparen doen we nu eenmaal voor de lange termijn. Heb je dus nog vijf of tien jaar of nog veel langer te gaan tot aan je pensioen, dan is er helemaal niks aan de hand. Over enige tijd is het verlies weggewerkt en krijg je wellicht weer een mooi rendement op je centen. Een daling van de prijzen van obligaties en aandelen is zelfs goed als je nog lang moet wachten op je pensioen. Door de daling kan je immers kopen aan lagere koersen en net door die lagere instapprijzen zal je toekomstige rendement hoger liggen. Ieder nadeel heeft zo zijn voordeel.

Wat als je nu met pensioen gaat? 

Nadert je pensioenleeftijd? Ook dan zou ik me geen zorgen maken. Je kan immers in je pensioenspaarfonds belegd blijven. Je hoeft vandaag dus geen verlies te nemen als je je centen niet onmiddellijk nodig hebt. Of je kan wel je pensioenspaarfonds verkopen om vervolgens dat bedrag te beleggen in andere aandelenfondsen of gemengde fondsen. Vergelijk de prestaties en kosten van die fondsen. Ook al zijn sterke prestaties geen garantie voor de toekomst, je slaagt er mits wat huiswerk misschien wel in een nog beter toekomstig rendement op je spaargeld te bekomen.

De ene pensioenspaarder is de andere niet

Niet iedere pensioenspaarder wordt even hard getroffen door de daling op de financiële markten. Wie zijn centen heeft zitten in een pensioenspaarfonds verliest, maar wie daarentegen een pensioenspaarverzekering heeft, kan niet verliezen. Hij krijgt immers kapitaalgarantie plus een gewaarborgde basisrente en eventueel ook nog eens een winstdeelname. Is dat iets om jaloers op te zijn als je dat niet hebt? Jawel, in 2022 wel. Maar op lange termijn brengt de verzekeringsformule net minder op dan het fonds, vanwege het uiterst defensieve karakter van die formule. Zelf ben ik niet zo’n voorstander van een pensioenspaarformule met weinig risico. Net door het lange-termijnkarakter kan je best wat risico nemen. Ook al gaat de beurs af en toe fors onderuit, op lange termijn zullen aandelen beter presteren dan, bijvoorbeeld, obligaties en vastgoed. Geef mij dan ook maar een pensioenspaarfonds en geen pensioenspaarverzekering.

Het beste van twee werelden

Gelukkig is er ook een ‘Belgisch’ compromis. Je zou namelijk kunnen kiezen voor een tussenformule, eentje die zowel relatieve zekerheid biedt, maar toch ook meer rendement oplevert wanneer de beurs wil stijgen. Sinds jaren zijn er immers ook ‘defensieve’ pensioenspaarfondsen. Die bestaan vooral uit obligaties en beleggen relatief minder in aandelen. Je herkent die fondsen aan hun naam. Merk je in de benaming de termen ‘defensive’, ‘low equities’ of ‘stability’ op? Dan zijn dat pensioenspaarfondsen die defensiever zijn dan de fondsen met meer aandelen. Het kan interessant zijn om te switchen naar dergelijke fondsen als je iets dichter bij je pensioen staat. Maar voel je daar niet toe verplicht. Trouwens: ook die fondsen zijn gedaald omdat dit jaar niet alleen de aandelenkoersen zijn gezakt, maar ook de obligatieprijzen. Bij een heropleving van de beurzen zullen de defensievere fondsen allicht veel minder snel herstellen dan de klassieke pensioenspaarfondsen.

Een goed pensioenspaarder maakt zich best niet te veel zorgen om de daling van zijn pensioenspaarfonds. Laat je niet opjagen. De laatste maanden hebben zowel de beurs als de pensioenspaarfondsen trouwens al een flink deel van hun verliezen goedgemaakt. Het kan altijd nog wat slechter, maar op termijn komt het weer goed.

(23/12/2022 Het Laatste Nieuws)