Hoe word je miljonair tegen je pensioen? Onze geldexpert vertelt waarin je best investeert. “Er is geen kunst aan”

Hoe realistisch is het om met pensioen te gaan als miljonair? Onze geldexpert Pascal Paepen gelooft dat het kan. Hij legt uit hoeveel geld je op elke leeftijd moet investeren en hoe je dat best doet: “Ben je nog maar 25 jaar, dan volstaat zelfs een maandelijkse storting van 300 euro.”

Voor wie droomt van een miljoen, zijn twee woorden van groot belang: samengestelde rente. Het achtste wereldwonder, noemt men het vaak. “Het mooiste voorbeeld van dat fenomenale effect is een verhaal uit een ver verleden”, zegt Pascal Paepen. “Een koning kreeg een prachtig schaakbord en wou de maker ervan rijkelijk vergoeden. De maker stelde voor: ‘Leg één korrel rijst op het eerste vakje van het schaakbord, twee op het volgende, dan vier, enzovoort.’ Dat ging zo door tot het bord vol lag. De koning had toegestemd om de uiteindelijke hoeveelheid te schenken, maar had het effect onderschat. Uiteindelijk moest hij meer dan de jaarlijkse wereldproductie aan rijst ophoesten.”

“De maker van dat schaakbord werd uiteindelijk onthoofd, want hij had de koning bedrogen. (lacht) Maar dat terzijde toont het verhaal heel mooi de werking van de samengestelde rente aan. Je creëert telkens rendement op eerder rendement, niet enkel op je basisinleg. Hoe langer dat duurt, hoe groter het effect. In dit verhaal ging het uiteraard om een herhaaldelijke, onrealistische 100%-rente, maar ook bij realistische bedragen blijft het effect gelijkaardig. Veel mensen onderschatten de mogelijkheden ervan.”

Zo’n 90 procent van zijn vermogen heeft Buffett pas na zijn 65ste vergaard. Met veel geduld, tijd én het effect van samenge­stel­de rente is het hem gelukt.

Vroeg beginnen

Paepen wijst naar de bekende Amerikaanse zakenman en belegger Warren Buffett als sprekend voorbeeld. “Buffett is vandaag op zijn 92ste een van de rijkste mensen ter wereld, met een vermogen van 110 miljard dollar. De man is allesbehalve rijk geboren, maar begon vroeg met beleggen. In zijn allerbeste jaren boekte hij 20 procent winst per jaar. Niet weinig, maar ook niet heel veel. Zo’n 90 procent van zijn vermogen heeft Buffett pas na zijn 65ste vergaard. Het helpt natuurlijk als je heel oud wordt. Met veel geduld, tijd én het effect van samengestelde rente is het hem gelukt.

In het begin gaat die stijging niet zo snel, maar je moet gewoon blijven volhouden, een beetje rendement halen op je investeringen, de tijd zijn werk laten doen en vooral van je investering afblijven. Dat laatste is steeds minder van deze tijd. Mensen willen snel rijk worden, met bitcoin bijvoorbeeld, of ze doen hun geld op. Maar kijk naar de rijstkorrel. Kleine beetjes worden op den duur gigantische hoeveelheden, dankzij het fenomeen van samengestelde rente. Kun je vroeg beginnen met beleggen? Dan is er geen kunst aan een miljoen tegen je pensioen.”

Een belangrijke factor in dit verhaal is uiteraard het rendement. De mooiste potentiële rendementen behaal je met de keuze van de beste individuele aandelen. Paepen pleit echter voor realisme en bescheidenheid. “Ongeveer 90 procent van de beleggers slaagt er nooit in om de markt te kloppen. Lukt dat wel, dan heb je ofwel beginnersgeluk ofwel behoor je tot de uitzonderlijke klasse die het wel kan. De ideale keuze om het effect van samengestelde rente te bereiken is dus via een ETF of tracker, die gewoon de markt volgt. Er zijn er veel en je betaalt er heel weinig kosten op.”

Het hoogste rendement

“Met een ETF (Exchange Traded Fund, red.) die de wereldindex volgt, koop je de wereldeconomie. Je kan ook kiezen voor de S&P 500 index, met de 500 grootste Amerikaanse bedrijven. Van het begin in 1928 tot eind 2022 haalde die index een gemiddeld rendement van 9,82 procent per jaar. Van 1957 tot 2022 was dat zelfs 10,15 procent. En dan moet je daar eigenlijk nog de inflatie van aftrekken. Je effectieve rendement ligt dus nog hoger. Bij onze berekeningen verderop kiezen we voor 8 procent gemiddeld rendement op jaarbasis. Op de langere termijn is dat zeker realistisch. Af en toe daalt de beurs, bij een recessie bijvoorbeeld, maar over decennia heen gaat dat goed vooruit. Een extra tip: Spreid je aankopen in de tijd. Zo stap je zowel op de lage als de hoge momenten in.”

Een actief beheerfonds kan soms nog meer opbrengen dan de referentie-index. Zo behaalde het fonds Threadneedle Global Focus in de vijf jaren voor 2022 een gemiddeld rendement van net geen 20 procent per jaar. Voor zo’n fonds betaal je wel meer kosten dan bij een ETF, in onderstaand voorbeeld houden we dat op 1,80 procent. “Het verleden is natuurlijk nooit een garantie op de toekomst. Mocht iedereen nu plots beginnen te beleggen, dan zouden de rendementen almaar lager worden. Maar de rijkdom is nu verdeeld over één procent van de wereld, omdat zoveel mensen er niet mee bezig zijn of al hun centen opsouperen”, zegt Paepen.

Hoe langer je belegt, hoe meer je verdient. Het is in dat opzicht heel dom dat we niet mogen beleggen voor onze kinderen.

Bereken je winst

Paepen: “Beleggen doe je voor alle duidelijkheid met geld dat je kunt missen. Centen die je binnen twee jaar nodig hebt voor de aankoop van een huis, mag je niet investeren. Je moet toch zeker vijf à tien jaar beleggingshorizon nemen, want de beurzen kunnen tussentijds fors dalen.” Iedereen kan voor zijn of haar eigen specifieke financiële mogelijkheden en beleggingshorizon het effect van samengestelde rente berekenen, met een zogenaamde ‘compound interest calculator’. We werkten alvast enkele fictieve voorbeelden uit van mensen die – met het oog op hun pensioenleeftijd – al beleggend een bedrag van 1 miljoen euro bijeen willen krijgen.

Voorbeeld 1:

Je bent 45 jaar en wil 20 jaar beleggen, dus met het oog op je 65ste. We nemen er een realistisch gemiddeld jaarlijks rendement van 8 procent bij, zonder initiële inleg. Dan moet je 1.700 euro per maand kunnen investeren om aan een miljoen euro te geraken.

Voorbeeld 2:

Hoe jonger je begint, hoe laagdrempeliger die maandelijkse investering. Tijd is je vriend. Begin je slechts tien jaar eerder dan in het eerste voorbeeld? Dan is het verschil ruim de helft: wie nu 35 jaar is en op zijn 65ste een miljoen euro bijeen wil hebben belegd, moet plots ‘maar’ 700 euro per maand opzij kunnen zetten aan een jaarlijks rendement van 8 procent.

Voorbeeld 3:

Ben je nog maar 25 jaar en heb je dus 40 jaar tijd voor dat miljoen? Dan wordt het pas echt interessant. Een maandelijkse storting van slechts 300 euro is voldoende om op je 65ste over 1 miljoen euro te beschikken (en het is zelfs nog 40.000 euro meer). Opvallend: daarvan is dus slechts 144.000 euro eigen inbreng. Zo’n 900.000 euro is puur het rendement op rendement in een periode van 40 jaar.

Laten we nog even wat zotter doen en op een jaarlijks rendement van 20 procent rekenen, zoals bij het eerder vermelde fonds. Na 40 jaar met een maandelijkse inleg van 300 euro bereik je – hou je vast – 50 miljoen (!) euro. Het is natuurlijk lang niet zeker dat zo’n fonds, of eender welke belegging, zulke rendementen kan blijven voorleggen over een periode van vier decennia. Maar het is wel interessant om het effect nog maar eens in kaart te brengen.

Als we dus 49 jaar als horizon nemen, met een rendement van 8 procent per jaar, dan moet die persoon slechts 135 euro per maand aan het werk zetten.

135 euro per maand

Tot slot nog een simulatie voor de 18-jarigen: de vroegste leeftijd waarop je een effectenrekening kan openen. Zij zullen sowieso tot hun 67ste moeten werken. Als we dus 49 jaar als horizon nemen, met een rendement van 8 procent per jaar, dan moet die persoon slechts 135 euro per maand aan het werk zetten. “Zulke voorbeelden zijn toch wel heel mooi”, vindt Paepen. “Bovendien weegt diezelfde inbreng jaar na jaar ook minder zwaar door. Je gaat doorgaans meer verdienen en door de inflatie daalt hetzelfde bedrag steeds verder in waarde. De inspanning wordt dus steeds makkelijker.”

“Het is in dat opzicht ook heel dom dat we niet mogen beleggen voor onze kinderen. Zij beschikken net over de interessantste beleggingshorizon. Veel mensen openen een pamperrekening bij de geboorte van hun kind en laten dat spaargeld gewoon staan. Dat doe je dus alleen als je je kind niet graag ziet. Het allerergste wat je kunt doen, is cash oppotten en verbergen met oog op je oude dag. Dan creëer je net het omgekeerde effect van samengestelde rente. In vijftig jaar tijd verliest cash 80 procent aan waarde. Met de inflatie die we nu kennen, is dat zelfs nog meer.”

(Thomas Rosseel, 07/03/2023, Het Laatste Nieuws)