Beursweek: Van rente- naar recessievrees (en later terug)

Beleggers hebben blijkbaar altijd een excuus nodig om zich te ­ontdoen van hun gekoesterde aandelen. Deze keer was dat een renteverhoging van 75 basispunten door de Amerikaanse centrale bank en vooral de gevolgen daarvan.

Algemeen was een verhoging met 50 basispunten verwacht, maar beleids­makers uit diverse hoeken hadden al ­laten blijken dat het wel eens meer kon zijn. De inflatie in de maand mei klom immers nog hoger (8,6%) dan in april, terwijl op een stabilisatie was ­gerekend.

Daardoor werd de pijngrens van de Fed overschreden, die de inflatie rond de 2 procent moet houden. Met de doelstelling van een volledige werkgelegenheid zit het nog snor, dus hakte de Fed de ­inflatieknoop door. Dat deed de beurzen onderuitgaan. Zelfs de S&P 500 verloor 6 procent – voor een keer zelfs meer dan de Nasdaq met al haar groeiaandelen.

Beleggers hadden sowieso al grote ­zorgen, maar sinds deze week staat de angst voor een recessie op nummer één. Het spookbeeld van een krimpende economie nam het over van de zorgen over de ­inflatie en de hogere rente, die wel ­prominent op nummer twee blijven staan. Dat die twee bezorgdheden langer dan ­vroeger zullen samen spelen, kan voor lange tijd tot donkere wolken leiden. Wie al wat vooruit denkt, beseft dat de centrale ­bankiers minder snel en minder fors te hulp kunnen schieten als de economie zwaar zou wegzakken.

De komst van een recessie is wel het ­begin van een oplossing voor de uit de hand gelopen inflatie. De olieprijs zakte vrijdag in de VS met 5 procent en de ­olieaandelen kregen klappen.

De angst op de beurzen brengt ook foute reflexen mee. Sommige beleggers leveren een gevecht met het verleden. De snel hoger schietende renteverschillen bij de Europese overheidsobligaties zijn daar wellicht een voorbeeld van. De situatie nu is helemaal anders dan die tijdens de euro­crisis tien jaar geleden. De EU is gezamenlijke schulden aangegaan en heeft grensoverschrijdende noodplannen in­gezet. Voor wie nog twijfelt: de snelle ­reactie van de ECB geeft aan dat de EU geen zin heeft in een tweede eurocrisis.

Nog een opmerkelijk gevolg van het optreden van de Fed is dat de langetermijnrente in de VS is gezakt. In het midden van de week fietste de ­10-jarige Treasury nog naar 3,5 procent, ­vrijdagavond was dat nog 3,28 procent. ­Helaas zal de afbouw van de bijna 8.000 miljard dollar zware Fed-balans de obli­gatierente beletten snel dieper te zakken. Dat zal de volgende jaren een handicap blijven, zeker als de economie in een ­recessie belandt.